Aneks frankowy do kredytu PKO BP „Własny Kąt Hipoteczny” – sprawa zakończona ugodą
Sprawa dotyczyła kredytu złotowego przekształconego aneksem w kredyt powiązany z CHF. W toku postępowania strony zawarły ugodę – po przedstawieniu propozycji przez bank i jej akceptacji przez kredytobiorców.
Dane sprawy
- Sąd: Sąd Okręgowy w Toruniu
- Sygnatura: I C 1199/24
- Data wpływu: 17 kwietnia 2024 r.
- Zakończenie sprawy: 13 maja 2025 r. (ugoda)
Najważniejsze informacje
- Bank: PKO BP S.A. („Własny Kąt Hipoteczny”).
- Umowa: kredyt złotowy z 2007 r.
- Aneks: 2008 r. – przekształcenie w kredyt denominowany do CHF.
- Spłata: wyłącznie w złotówkach przez cały okres wykonywania umowy.
- Spór: ważność aneksu i skutki jego zawarcia.
- Zakończenie: ugoda zawarta w toku postępowania.
Kredyt złotowy i aneks wprowadzający CHF
W 2007 r. zawarta została umowa kredytu mieszkaniowego „Własny Kąt Hipoteczny” w złotych polskich. Kredyt był oprocentowany według stawki WIBOR 3M powiększonej o marżę banku.
W dniu 2 października 2008 r. bank przedstawił kredytobiorcom aneks, który wprowadzał do umowy mechanizm denominacji do CHF oraz zmieniał w istotny sposób zasady rozliczeń. Aneks objął praktycznie całą treść umowy, wprowadzając jej tekst jednolity.
Pomimo tej zmiany kredyt był nadal wykonywany w złotówkach – spłata następowała w PLN, a mechanizm walutowy miał charakter wyłącznie rozliczeniowy.
Istota sporu – czy aneks zmienił całą umowę
W sprawie podnoszono, że aneks nie był jedynie zmianą techniczną, lecz prowadził do przekształcenia charakteru zobowiązania. Zmianie uległy elementy istotne umowy – sposób ustalania salda, mechanizm spłaty, ryzyko ekonomiczne oraz sposób określania świadczeń.
W tym kontekście pojawił się argument, że zawarcie aneksu mogło prowadzić do odnowienia zobowiązania (art. 506 k.c.), czyli wygaśnięcia pierwotnej umowy i powstania nowego stosunku prawnego opartego na zasadach wynikających z aneksu.
Klauzule przeliczeniowe i sposób ustalania kursów
Sporne postanowienia dotyczyły przede wszystkim sposobu ustalania kursów walut stosowanych do przeliczeń. Kursy te były określane w tabelach banku, bez wskazania jednoznacznych i weryfikowalnych zasad ich ustalania.
W praktyce oznaczało to, że wysokość zobowiązania kredytobiorcy oraz rat była uzależniona od parametrów pozostających poza jego kontrolą, a jednocześnie nie została w sposób przejrzysty wyjaśniona przy zawieraniu aneksu.
Jak doszło do zawarcia ugody
Postępowanie zakończyło się zawarciem ugody. Propozycja jej zawarcia została przedstawiona przez bank, a jej warunki zostały zaakceptowane przez kredytobiorców.
Ugoda w sprawach aneksów frankowych – znaczenie praktyczne
Ugoda nie jest rozwiązaniem uniwersalnym i nie zastępuje analizy prawnej umowy. W sprawach dotyczących aneksów istotne znaczenie ma ustalenie, czy doszło do przekształcenia stosunku prawnego oraz jakie skutki wywołuje ewentualna nieważność aneksu.
Zawarcie ugody oznacza zakończenie sporu na określonych warunkach, które strony uznają za akceptowalne. Nie przesądza natomiast o tym, jak dana umowa zostałaby oceniona w przypadku kontynuowania postępowania i wydania wyroku.
W sprawach dotyczących aneksów frankowych kluczowe znaczenie ma nie sama zmiana waluty, lecz to, jak aneks zmienia konstrukcję całego zobowiązania.
Analiza ugód i aneksów frankowych
Każda sprawa dotycząca aneksu wymaga odrębnej analizy – zarówno pod kątem konstrukcji umowy, jak i potencjalnych skutków jej zakwestionowania. Dotyczy to również oceny zasadności zawarcia ugody i jej konsekwencji prawnych.
Dopiero zestawienie treści umowy, aneksu oraz przebiegu wykonywania zobowiązania pozwala ocenić, jakie rozwiązanie w danej sytuacji jest racjonalne.
