Czy bankowi należą się odsetki po unieważnieniu kredytu frankowego? Wyrok SO Toruń (I C 2558/25)

Co wynika z wyroku – najważniejsze

• bankowi nie przysługują odsetki po unieważnieniu umowy, jeżeli nie doszło do rozliczenia z konsumentem,
• niedopuszczalne jest jednoczesne powoływanie się na ważność i nieważność umowy,
• brak rozliczenia po stronie banku wyklucza obciążanie konsumenta dodatkowymi świadczeniami,
• istotne znaczenie ma możliwość potrącenia wzajemnych roszczeń,
• rozstrzygnięcie wpisuje się w kierunek wyznaczony przez TSUE (C-396/24),
• bank ponosi pełne koszty procesu.

Sprzeczność stanowiska banku po unieważnieniu kredytu frankowego

W sporach dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do CHF coraz częściej kluczowe znaczenie ma nie samo ustalenie nieważności umowy, lecz sposób rozliczenia stron po jej wyeliminowaniu z obrotu.

W analizowanej sprawie bank przez cały czas trwania postępowania kwestionował nieważność umowy, a jednocześnie – w odrębnym procesie – dochodził zwrotu kapitału i odsetek, opierając się już na założeniu przeciwnym.

Tego rodzaju konstrukcja prowadzi do oczywistej sprzeczności: bank próbuje jednocześnie korzystać z dwóch wykluczających się podstaw prawnych – w zależności od tego, która w danym momencie jest dla niego korzystniejsza.

Stan faktyczny – rozliczenie po unieważnieniu umowy

Sprawa rozpoczęła się od pozwu kredytobiorców o ustalenie nieważności umowy kredytu. Po przeprowadzeniu postępowania zapadł prawomocny wyrok potwierdzający nieważność.

Pomimo tego bank nie dokonał rozliczenia. Wystąpił natomiast z roszczeniem o zapłatę blisko 290.000 zł tytułem zwrotu kapitału – w sytuacji, gdy nadal pozostawał w posiadaniu środków wpłaconych przez kredytobiorców.

Kredytobiorcy proponowali rozliczenie poprzez potrącenie wzajemnych roszczeń. Bank z tej możliwości nie skorzystał.

Ostatecznie kapitał został zwrócony, a bank cofnął powództwo w tej części, podtrzymując jednak żądanie odsetek.

Odsetki po unieważnieniu kredytu frankowego – czy bank może ich żądać?

Sąd jednoznacznie uznał, że roszczenie banku o odsetki nie zasługuje na ochronę. Kluczowe znaczenie miała sprzeczność jego stanowiska oraz brak rozliczenia z konsumentem.

Ocena ta wpisuje się w konstrukcję nadużycia prawa (art. 5 k.c.). Sąd nie ograniczył się do formalnej analizy roszczenia, lecz uwzględnił jego rzeczywisty kontekst oraz skutki dla konsumenta.

Kredytobiorca nie może finansować banku

Sąd wyraźnie wskazał, że przyjęcie stanowiska banku prowadziłoby do odwrócenia logiki rozliczeń – konsument, mimo wygranej sprawy, musiałby ponosić dodatkowe koszty, często finansując je z nowych zobowiązań.

Znaczenie wyroku TSUE (C-396/24)

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie również na wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r. (C-396/24), który wyklucza możliwość żądania przez bank dodatkowych świadczeń w sytuacji, gdy pozostaje on w posiadaniu środków wpłaconych przez konsumenta.

Orzeczenie to wzmacnia standard ochrony konsumenta i ogranicza możliwość stosowania przez banki strategii procesowych opartych na sprzecznych założeniach.

Kiedy ten wyrok ma znaczenie w praktyce

• gdy bank dochodzi kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy,
• gdy domaga się odsetek pomimo braku rozliczenia,
• gdy możliwe jest potrącenie wzajemnych roszczeń,
• gdy bank wcześniej kwestionował nieważność umowy,
• gdy rozliczenia są prowadzone w odrębnych postępowaniach.

Koszty procesu – pełna odpowiedzialność banku

Sąd obciążył bank w całości kosztami postępowania, zasądzając na rzecz kredytobiorców 10.834 zł.

Podkreślono, że powództwo było bezzasadne i niecelowe, a jego wniesienie naraziło konsumentów na konieczność obrony oraz dodatkowe koszty.

Wnioski

• bank nie może dowolnie zmieniać podstawy swoich roszczeń,
• brak rozliczenia wyklucza żądanie odsetek,
• sprzeczność stanowiska banku może być oceniona jako nadużycie prawa (art. 5 k.c.),
• kierunek orzeczniczy jest zgodny z TSUE i wzmacnia ochronę konsumenta.