Kredyty Nordea powiązane z CHF i EUR – co warto wiedzieć o umowach?

Kredyty hipoteczne oferowane kiedyś przez Nordea Bank Polska wciąż budzą pytania wielu kredytobiorców. Dotyczy to zwłaszcza umów powiązanych z frankiem szwajcarskim (CHF), ale także kredytów opartych na kursie euro (EUR). Wiele z tych umów zawierano w ramach programu Nordea Habitat i właśnie ich konstrukcja – w szczególności sposób przeliczania walut – jest dziś przedmiotem licznych sporów i analiz.

Umowa Nordea Habitat – dlaczego jej konstrukcja budzi dziś tyle pytań

Najczęściej chodzi oczywiście o kredyty powiązane z frankiem szwajcarskim (CHF), ale warto pamiętać, że Nordea udzielała także kredytów powiązanych np. z euro (EUR). Sporo z nich było zawieranych w ramach programu Nordea Habitat.

Po latach wiele osób wraca do tych dokumentów i próbuje zrozumieć, jak działał mechanizm przeliczeń walutowych oraz co dokładnie wynikało z zapisów umowy. Nie zawsze jest to proste. Wystarczy zajrzeć do starej umowy kredytowej, żeby zobaczyć, że niektóre fragmenty są dość techniczne i napisane językiem bankowym.

Jak działały kredyty powiązane z walutą

Kredyty Nordea powiązane z walutą obcą nie zawsze były skonstruowane w identyczny sposób. W praktyce funkcjonowały różne rozwiązania.

• kredyty indeksowane do waluty obcej,
• kredyty denominowane w walucie obcej.

Różnica dotyczyła przede wszystkim tego, w jaki sposób określano kwotę kredytu oraz kiedy następowało przeliczenie na walutę obcą.

W kredycie indeksowanym kwota kredytu w umowie była wskazana w złotych. Kredyt był również wypłacany w złotówkach. Dopiero przy uruchomieniu kredytu następowało przeliczenie tej kwoty na walutę obcą – najczęściej na franki szwajcarskie – i w tej walucie wyrażane było saldo kredytu.

Przy kredycie denominowanym sytuacja wyglądała nieco inaczej. W umowie pojawiała się kwota w walucie obcej, natomiast wypłata środków następowała w złotych.

Saldo kredytu w walucie – kiedy było znane

W kredycie denominowanym w umowie od początku wskazywano kwotę kredytu w walucie obcej. Teoretycznie więc już w chwili podpisywania umowy było wiadomo, od jakiej kwoty w walucie będą obliczane raty kapitałowo-odsetkowe.

Problem polegał jednak na tym, że kredyt był wypłacany w złotych, a bank przeliczał tę kwotę według kursu z dnia uruchomienia kredytu.

W kredycie indeksowanym sytuacja wyglądała inaczej. W umowie wskazywano kwotę kredytu w złotych, natomiast przeliczenie na walutę obcą następowało dopiero przy wypłacie kredytu. W praktyce oznaczało to, że wysokość początkowego zadłużenia w walucie zależała od kursu zastosowanego przez bank w dniu uruchomienia kredytu.

Dlatego wielu kredytobiorców dopiero przy wypłacie kredytu dowiadywało się, jaka dokładnie kwota w frankach albo w euro stanowi ich zadłużenie.

Kursy walut i tabela banku Nordea

W umowach kredytowych Nordea pojawiało się odwołanie do tabeli kursowej banku. Przy wypłacie kredytu stosowano kurs kupna waluty, natomiast przy spłacie rat kurs sprzedaży.

Część umów zawierała również zapis dotyczący zasad ustalania kursów walut przez bank. W niektórych dokumentach pojawiał się on jako § 11a części ogólnej umowy.

Nie oznacza to jednak, że każda umowa wyglądała identycznie. Zdarzały się umowy z bardziej szczegółowymi zapisami, ale były też takie, w których odwoływano się jedynie do tabeli kursowej banku.

Czy kurs waluty można było negocjować

W niektórych sprawach pojawia się argument, że kredytobiorcy mogli negocjować kurs waluty przy uruchomieniu kredytu. W teorii brzmi to przekonująco.

Z relacji wielu osób wynika jednak, że w praktyce wyglądało to znacznie prościej. Kredytobiorca kontaktował się z bankiem i dowiadywał się, jaki kurs zostanie zastosowany przy wypłacie kredytu.

Czasem kurs różnił się nieznacznie od kursu z tabeli banku. W większości przypadków kredytobiorca mógł jednak jedynie zaakceptować zaproponowany kurs albo zrezygnować z uruchomienia kredytu.

Wygrana frankowiczów przeciwko Nordea Bank

Kredyty Nordea zawarte po 2011 roku

W 2011 roku weszła w życie tzw. ustawa antyspreadowa. Wprowadziła ona kilka zmian dotyczących kredytów powiązanych z walutą obcą, w tym możliwość spłaty kredytu bezpośrednio w walucie.

Niektórzy kredytobiorcy zaczęli więc spłacać raty bezpośrednio w frankach szwajcarskich.

Czy spłacony kredyt zamyka temat

To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Wiele osób spłaciło kredyt kilka lat temu i dopiero teraz zastanawia się, czy ma to jeszcze jakieś znaczenie.

Zdarza się, że analizie podlegają również umowy, które zostały już wykonane. W takich sytuacjach znaczenie mogą mieć przepisy dotyczące przedawnienia oraz sposób rozliczenia świadczeń wynikających z umowy.

Spłacony kredyt Nordea – przykład sprawy

Status konsumenta – czy zawód ma znaczenie

Niektórzy kredytobiorcy obawiają się, że ich wykształcenie albo wykonywany zawód może mieć znaczenie przy ocenie sytuacji prawnej.

Z punktu widzenia prawa kluczowy jest jednak cel zawarcia umowy. Jeżeli kredyt został zaciągnięty na potrzeby prywatne – na przykład na zakup mieszkania czy budowę domu – kredytobiorca występuje w relacji z bankiem jako konsument.

Każda umowa wymaga indywidualnej analizy

Choć kredyty Nordea często kojarzą się z jedną nazwą – Nordea Habitat – w rzeczywistości poszczególne umowy mogą się od siebie różnić.

Różnice dotyczą konstrukcji kredytu, zapisów dotyczących kursów walut czy sposobu określenia kwoty zadłużenia.