Kredyty frankowe · Bank Millennium · klauzule abuzywne
Klauzule niedozwolone Millennium w umowach frankowych – jak je rozpoznać i co oznaczają
Umowy kredytów powiązanych z CHF oferowane przez Bank Millennium odwoływały się do kursów kupna i sprzedaży ustalanych w Tabeli Kursów Walut Obcych banku. Jeżeli umowa nie określała obiektywnych i weryfikowalnych zasad tworzenia tej tabeli, konsument nie mógł na jej podstawie ustalić sposobu obliczenia salda kredytu i wysokości rat.
Klauzule z rejestru UOKiK – przykłady z umów Millennium
Wyrokiem z 14 grudnia 2010 r., wydanym w sprawie XVII AmC 426/09, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone sześć postanowień stosowanych przez Bank Millennium. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację banku wyrokiem z 21 października 2011 r., VI ACa 420/11. Postanowienia wpisano do rejestru 15 maja 2012 r.
Klauzula nr 3178 (sygn. XVII AmC 426/09)
Kredyt jest indeksowany do CHF/USD/EUR, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF/USD/EUR według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku Millennium w dniu uruchomienia kredytu lub transzy.
Klauzula nr 3179 (sygn. XVII AmC 426/09)
W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota raty spłaty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w Banku na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia spłaty.
Klauzula nr 3183 (sygn. XVII AmC 426/09)
Ostatni miesiąc ochrony ubezpieczeniowej, za który pobierana jest opłata z tytułu ubezpieczenia przypada w miesiącu, w którym do Banku wpłynie dostarczony przez Kredytobiorcę odpis z księgi wieczystej nieruchomości, o której mowa w § 2 ust 5, z prawomocnym wpisem hipoteki/hipotek na rzecz Banku.
Klauzula nr 3182 (sygn. XVII AmC 426/09)
W przypadku, gdy w okresie obowiązywania umowy kredytu zwiększeniu ulegnie stosunek aktualnej wysokości salda zadłużenia kredytu wyrażonego w PLN do aktualnej wartości ustanowionych prawnie zabezpieczeń i/lub nastąpi zmiana wartości ustanowionych prawnie zabezpieczeń i/lub zagrożenie terminowej spłaty kredytu, i/lub pogorszenie się sytuacji finansowej Kredytobiorcy, Bank może zażądać ustanowienia dodatkowego prawnego zabezpieczenia kredytu i/lub zlecić zbadanie stanu prawnego i technicznego oraz określenia wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczenia na koszt Kredytobiorcy.
Klauzula nr 3181 (sygn. XVII AmC 426/09)
Bank zastrzega sobie prawo do zmiany cennika w okresie obowiązywania umowy kredytu, jeżeli wystąpi przynajmniej jedna z poniższych przyczyn: 1) zmiana parametrów rynkowych, środowiska konkurencji, przepisów prawa, w szczególności przepisów podatkowych i rachunkowych, stosowanych w sektorze bankowym, 2) zmiana poziomu inflacji bądź innych warunków makroekonomicznych, 3) zmiana zakresu lub formy świadczonych usług.
Klauzula nr 3180 (sygn. XVII AmC 426/09)
Bank zastrzega sobie prawo do zmiany Regulaminu, w szczególności w przypadku wprowadzania nowych przepisów prawnych lub ich zmiany oraz dostosowania do koniecznych zmian wprowadzonych w obowiązującym w Banku systemie informatycznym.
Dlaczego klauzule przeliczeniowe są problemem
Klauzule nr 3178 i 3179 określają dwa etapy rozliczenia kredytu. Przy wypłacie bank stosował kurs kupna ze swojej tabeli, natomiast przy spłacie w złotych – kurs sprzedaży z tej samej tabeli. Umowa nie wskazywała przy tym obiektywnych parametrów pozwalających konsumentowi samodzielnie ustalić stosowany kurs.
Taki mechanizm pozostawiał bankowi możliwość jednostronnego wpływania na wysokość salda kredytu i rat. Konsument znał kwotę wypłaconą w złotych, ale z treści umowy nie mógł ustalić, według jakich konkretnie zasad bank przeliczy ją na CHF ani jakie koszty wywoła późniejsze zastosowanie kursu sprzedaży.
Zgodnie z art. 3851 § 1 k.c. niedozwolone postanowienie umowne nie wiąże konsumenta. Skutek ten powstaje z mocy prawa od chwili zawarcia umowy. Po usunięciu klauzul przeliczeniowych sąd ocenia, czy umowa może nadal obowiązywać bez tego mechanizmu. Jeżeli dalsze wykonywanie umowy nie jest prawnie możliwe, skutkiem może być stwierdzenie jej nieważności, z uwzględnieniem stanowiska należycie poinformowanego konsumenta.
Decyzja UOKiK wobec Millennium – późniejsze rozstrzygnięcia sądowe
Prezes UOKiK wydał 29 grudnia 2017 r. decyzję nr DOIK-12/2017 w sprawie informacji przekazywanych przez Bank Millennium klientom odpowiadającym na reklamacje. Prezes Urzędu uznał, że bank przedstawiał skutki wyroku VI ACa 420/11 i wpisów nr 3178 oraz 3179 w sposób mogący zniechęcać konsumentów do dochodzenia roszczeń.
Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie banku wyrokiem z 7 stycznia 2020 r., XVII AmA 14/18. Następnie Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 24 lutego 2022 r., VII AGa 350/20, zmienił wyrok i uchylił decyzję Prezesa UOKiK.
Przykłady zapisów spotykanych w umowach Millennium
Poniższe fragmenty umów pokazują, w jaki sposób Bank Millennium opisywał indeksację kredytu oraz spłatę rat według własnej tabeli kursowej.
„Millekredyt DOM” – umowa z 2005 r.
§ 2 ust. 2 – „Kredyt jest indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku Millennium w dniu uruchomienia kredytu lub transzy”.
§ 7 – „Kredytobiorca zobowiązuje się spłacić kwotę kredytu w CHF ustaloną zgodnie z § 2 w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Obcych Banku Millennium SA”.
„Millekredyt DOM” – umowa z 2004 r.
- „Bank udziela Kredytobiorcy kredytu w wysokości … PLN, co stanowi równowartość sumy CHF, zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Banku Millennium z daty uruchomienia kredytu, a Kredytobiorca zobowiązuje się do jego wykorzystania zgodnie z warunkami Umowy”.
- „Kredytobiorca zobowiązuje się spłacić w PLN równowartość sumy w CHF, wyliczonej zgodnie z ust. 1, z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF z dnia płatności raty kredytu według Tabeli Kursów Walut Banku Millennium”.
Umowa kredytu hipotecznego z 2008 r.
§ 2 – „Kredyt jest indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku Millennium w dniu uruchomienia kredytu lub transzy…”.
§ 7 – „Kredytobiorca zobowiązuje się spłacić kwotę kredytu w CHF ustaloną zgodnie z § 2 w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Obcych Banku Millennium SA”.
Jakie dokumenty są potrzebne do oceny umowy?
Do oceny umowy potrzebne są przede wszystkim jej treść oraz regulamin obowiązujący w dniu zawarcia. Aneksy pozwalają ustalić, czy strony później zmieniły sposób spłaty lub inne warunki kredytu.
Więcej informacji o sprawach dotyczących kredytów powiązanych z walutą obcą znajduje się w zakładce Kredyty walutowe – pomoc Kancelarii.
Analiza umowy Banku Millennium
W umowach Millennium znaczenie ma nie tylko samo odwołanie do tabeli kursowej banku. Trzeba sprawdzić, w jaki sposób określono przeliczenie wypłaty i rat, jakie zasady tworzenia kursów przedstawiono kredytobiorcy oraz czy mechanizm ten można było zweryfikować na podstawie samej umowy i regulaminu.
Do wstępnej oceny wystarczą zwykle umowa kredytu, regulamin oraz aneksy. Dokumenty dotyczące historii spłat mogą być potrzebne później, jeżeli analiza umowy uzasadnia obliczenie roszczeń wobec banku.
Kancelaria prowadzi sprawy dotyczące kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych, w tym umów zawieranych z Bankiem Millennium.
