Kredyty frankowe · BPH · GE Money · klauzule abuzywne
Niedozwolone postanowienia BPH (GE Money) w umowach kredytów frankowych
Umowy kredytów frankowych zawierane przez GE Money Bank przewidywały mechanizm indeksacji oparty na średnim kursie NBP, korygowanym o marżę kupna albo sprzedaży banku. Jeżeli umowa nie określała przejrzystych i możliwych do zweryfikowania zasad ustalania tej marży, postanowienia dotyczące kursu mogą zostać uznane za niedozwolone. Ich skutki zależą od treści całej umowy.
Niedozwolone klauzule BPH / GE Money – sedno problemu
Zastrzeżenia do postanowień stosowanych w umowach GE Money / BPH dotyczą przede wszystkim:
- zasad ustalania marży banku – w części wzorców umownych konsument nie otrzymywał kryteriów pozwalających samodzielnie zweryfikować wysokość marży kupna i sprzedaży;
- braku przejrzystości ekonomicznej – na podstawie umowy kredytobiorca nie mógł oszacować, w jaki sposób marża wpłynie na saldo zadłużenia i wysokość rat;
- jednostronnego wpływu banku na kurs – średni kurs NBP był wprawdzie miernikiem obiektywnym, ale bank korygował go o ustalaną przez siebie marżę.
Ocenę niedozwolonego charakteru postanowienia przeprowadza się według stanu z chwili zawarcia umowy. Sposób, w jaki bank później ustalał kursy lub wykonywał umowę, nie usuwa braku przejrzystych zasad zapisanych we wzorcu.
GE Money Bank i Bank BPH – dlaczego w dokumentach występują obie nazwy?
Umowy będące przedmiotem tych sporów były zawierane przez GE Money Bank S.A. W wyniku połączenia banków jego następcą prawnym został Bank BPH S.A. Z tego względu w samej umowie występuje nazwa GE Money Bank, natomiast stroną późniejszego postępowania sądowego może być Bank BPH.
Jak skonstruowane były umowy GE Money / BPH?
Poszczególne wzorce umowne różnią się redakcyjnie. Charakterystycznym elementem wielu umów jest jednak mechanizm indeksacji do CHF oraz odesłanie do „Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez GE Money Bank S.A.”, opisanej w § 17 umowy.
- Wypłata kredytu: kwota wypłacona w złotych była przeliczana na CHF według kursu kupna z tabeli banku.
- Spłata kredytu: rata wyrażona w CHF była przeliczana na złote według kursu sprzedaży z tabeli banku.
Kurs kupna miał odpowiadać średniemu kursowi NBP pomniejszonemu o marżę kupna, a kurs sprzedaży – średniemu kursowi NBP powiększonemu o marżę sprzedaży. Zastrzeżenia budził sposób określenia marży, ponieważ treść części umów nie pozwalała kredytobiorcy ustalić, na podstawie jakich konkretnych i sprawdzalnych danych bank wyznaczy jej wysokość.
Przykładowe postanowienia umów GE Money
W umowach pojawiały się między innymi następujące postanowienia, przy czym ich dokładna redakcja może się różnić w zależności od wzorca i daty zawarcia umowy:
- „W dniu wypłaty saldo jest wyrażone w walucie, do której indeksowany jest kredyt, według kursu kupna waluty podanego w Tabeli kursów opisanej w § 17, następnie saldo walutowe jest przeliczane na złote polskie według kursu sprzedaży tej waluty”.
- „Kursy kupna określa się jako średnie kursy złotego do danych walut określone w Tabeli kursów średnich NBP minus marża kupna”.
- „Kursy sprzedaży określa się jako średnie kursy złotego do danych walut określone w Tabeli kursów średnich NBP plus marża sprzedaży”.
Treść § 17 trzeba analizować łącznie z postanowieniami dotyczącymi wypłaty kredytu, ustalenia salda i rozliczania rat. Dopiero zestawienie tych zapisów pokazuje, jak kurs wpływał na wysokość zobowiązania kredytobiorcy.
Klauzule BPH / GE Money w ocenie UOKiK i TSUE
Prezes UOKiK w istotnym poglądzie dotyczącym umowy zawartej z GE Money Bankiem ocenił, że brak określenia przesłanek ustalania marży uniemożliwiał konsumentowi zweryfikowanie kursu. W ocenie Prezesa UOKiK przyznawało to bankowi jednostronny wpływ na wysokość świadczeń i naruszało równowagę kontraktową stron.
Do mechanizmu stosowanego przez GE Money odniósł się również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20. TSUE wyjaśnił, że sąd może usunąć wyłącznie nieuczciwy element postanowienia tylko wtedy, gdy stanowi on odrębne zobowiązanie umowne, a jego wyeliminowanie nie zmienia istoty pozostałej części warunku. O tym, czy taki podział jest dopuszczalny na gruncie prawa krajowego, rozstrzyga sąd krajowy.
Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 8/26 – kurs NBP i marża jako całość
W orzecznictwie występowały rozbieżności dotyczące możliwości usunięcia z § 17 wyłącznie marży banku i pozostawienia średniego kursu NBP. Zagadnienie rozstrzygnął pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w uchwale z 24 czerwca 2026 r., III CZP 8/26.
Sąd Najwyższy przyjął, że postanowienie określające kurs waluty na podstawie średniego kursu NBP skorygowanego o marżę banku podlega ocenie pod kątem abuzywności wyłącznie jako całość.
Sąd nie powinien więc oddzielać marży od pozostałej części tego samego warunku i pozostawiać w umowie samego średniego kursu NBP. Ocena obejmuje cały mechanizm wyznaczania kursu przewidziany w danym postanowieniu.
Jakie skutki mogą mieć niedozwolone postanowienia BPH / GE Money?
Zgodnie z art. 3851 § 1 i 2 k.c. niedozwolone postanowienie nie wiąże konsumenta, natomiast umowa obowiązuje w pozostałym zakresie, jeżeli może być dalej wykonywana bez tego postanowienia.
Jeżeli sąd uzna za niedozwolony cały warunek określający kurs jako średni kurs NBP skorygowany o marżę banku, nie może pozostawić w umowie wyłącznie odwołania do kursu NBP. Gdy po wyłączeniu tego warunku nie da się ustalić kursu potrzebnego do obliczenia salda i rat, umowa nie może być wykonywana na dotychczasowych zasadach. W zależności od treści pozostałych postanowień może to prowadzić do ustalenia nieważności umowy.
Jak sprawdzić umowę GE Money / BPH?
Do wstępnej oceny prawnej wystarczą zwykle:
- umowa kredytu wraz z załącznikami stanowiącymi jej część;
- regulamin, jeżeli umowa się do niego odwołuje;
- aneksy zmieniające sposób spłaty lub zasady przeliczania kursu.
Historia spłat albo zaświadczenie banku są potrzebne później – przede wszystkim do obliczenia roszczenia i przygotowania pozwu. Ich brak nie uniemożliwia rozpoznania, czy umowa zawiera kwestionowany mechanizm kursowy.
Rodzaj żądania powinien wynikać z treści konkretnej umowy. W sprawie można rozważyć żądanie ustalenia nieważności umowy i rozliczenia świadczeń stron, a odpowiednio sformułowane żądanie ewentualne – jeżeli uzasadnia je konstrukcja danego wzorca.
Kancelaria prowadzi postępowania dotyczące umów kredytów frankowych zawieranych przez GE Money Bank i obsługiwanych następnie przez Bank BPH. Więcej informacji znajduje się na stronie Kredyty frankowe i walutowe.
Wstępna weryfikacja umowy GE Money / BPH
Wstępna ocena obejmuje treść umowy, § 17, postanowienia dotyczące wypłaty i spłaty kredytu oraz informacje przekazane kredytobiorcy przed zawarciem umowy. Dokumenty rozliczeniowe można uzupełnić później, jeżeli będą potrzebne do obliczenia roszczenia.
Analiza umowy GE Money / BPH
W umowach GE Money / BPH istotne znaczenie ma nie tylko samo odwołanie do kursu NBP, ale cała konstrukcja mechanizmu kursowego, w szczególności sposób ustalania marży banku oraz informacje przekazane kredytobiorcy przed zawarciem umowy.
Do wstępnej oceny nie jest potrzebne pełne rozliczenie kredytu. Zwykle wystarczą umowa, regulamin i aneksy. Na ich podstawie można sprawdzić, jaki mechanizm zastosowano i czy istnieją podstawy do dalszej analizy roszczeń wobec Banku BPH.
Kancelaria prowadzi sprawy dotyczące umów zawieranych przez GE Money Bank oraz kredytów obsługiwanych następnie przez Bank BPH.
Kontaktuję się w sprawie ewentualnego pozwu frankowego . Posiadam umowę kredytu hipotecznego z GE Money Bank teraz BPH . Umowa z 2008 roku na kredyt w około 233000 zł indeksowana do kursu franka .
Tak jak zaznaczałem w umowie jestem z Poznania mieszkanie w Poznaniu , było wynajmowane pewien czas najmem prywatnym ,aby udzwignąć rosnące raty chf.
Proszę o przesłanie wyceny na ile mam się przygotować aby podjąć walkę i jakie koszty ewentualnie w wygranej będą zapłacone przez Bank
—