Wyrok TK SK 140/20 w sądach. Jak orzekają sądy w sprawach o przeliczenie emerytury? Przegląd orzecznictwa z całej Polski

Sąd Apelacyjny w Katowicach – dwa konkurencyjne kierunki orzecznicze

Analiza orzecznictwa Sądu Apelacyjnego w Katowicach pokazuje, że już w pierwszych miesiącach po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) zaczęły wykształcać się dwa odmienne kierunki wykładni. Z jednej strony dominują wyroki korzystne dla emerytów, oparte na prokonstytucyjnej interpretacji art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Z drugiej strony pojawiło się również orzeczenie prezentujące znacznie bardziej zachowawcze stanowisko.

Korzystna linia orzecznicza

W trzech pierwszych sprawach skład orzekający prowadził SSA Grzegorz Tyrka. Analiza uzasadnień pokazuje, że są to orzeczenia oparte na niemal identycznej argumentacji, konsekwentnie rozwijającej standard konstytucyjny wypracowany wcześniej przez Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy.

Sąd Apelacyjny przyjmuje przede wszystkim, że osoby, które przed 6 czerwca 2012 r. zdecydowały się przejść na wcześniejszą emeryturę, nie mogły przewidzieć, iż ustawodawca w przyszłości wprowadzi mechanizm pomniejszania podstawy obliczenia emerytury powszechnej o kwoty już pobranych świadczeń. Taka zmiana narusza konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Podstawę tej wykładni sąd wyprowadza z wyroku TK w sprawie P 20/16, uznając, że standard konstytucyjny wyrażony pierwotnie wobec kobiet urodzonych w 1953 r. znajduje zastosowanie również do innych osób znajdujących się w analogicznej sytuacji prawnej. Wyrok TK SK 140/20 traktowany jest jako potwierdzenie i rozszerzenie tego standardu, a nie jako całkowicie nowa koncepcja ochrony konstytucyjnej.

Jednocześnie Sąd Apelacyjny szeroko odwołuje się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w szczególności do wyroków III USKP 52/21, III USKP 98/21 oraz III USKP 113/23, przyjmując wypracowany tam sposób stosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.

Art. 114 ustawy emerytalnej jako podstawa ponownego ustalenia świadczenia

Na szczególną uwagę zasługuje wyrok z 30 maja 2025 r. (III AUa 2208/24). Sąd bardzo szczegółowo wyjaśnił w nim charakter art. 114 ustawy emerytalnej, wskazując, że przepis ten stanowi samodzielną podstawę ponownego ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości i nie może być utożsamiany z instytucją wznowienia postępowania administracyjnego przewidzianą w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Sąd podkreślił również, że "nową okolicznością" w rozumieniu art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej nie jest sam wyrok Trybunału Konstytucyjnego, lecz wcześniejsze nieuwzględnienie przez organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego. W tym zakresie odwołał się do postanowienia Sądu Najwyższego III UZP 4/20.

Brak publikacji wyroku TK nie stanowi przeszkody

We wszystkich analizowanych korzystnych wyrokach Sąd Apelacyjny konsekwentnie odrzuca argumentację ZUS, zgodnie z którą brak publikacji wyroku TK SK 140/20 w Dzienniku Ustaw uniemożliwia jego uwzględnienie.

Sąd wskazuje, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą, analizuje art. 190 Konstytucji RP oraz powołuje orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Najpełniejsze rozważania na ten temat zawarte zostały właśnie w wyrokach III AUa 2208/24 oraz III AUa 110/25.

Prokonstytucyjna wykładnia zamiast całkowitego pominięcia przepisu

Charakterystyczną cechą korzystnej linii orzeczniczej Sądu Apelacyjnego w Katowicach jest to, że sąd nie eliminuje całkowicie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z procesu ustalania wysokości emerytury.

Przyjmuje natomiast rozwiązanie wypracowane wcześniej przez Sąd Najwyższy, zgodnie z którym pomniejszeniu mogą podlegać wyłącznie świadczenia pobrane po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Kwoty wcześniejszej emerytury wypłacone przed osiągnięciem tego wieku nie powinny wpływać na wysokość emerytury powszechnej. Szczególnie wyraźnie zostało to zaakcentowane w wyroku III AUa 110/25.

Odmienny kierunek – wyrok III AUa 1106/25

Na tle opisanych wyżej orzeczeń wyraźnie wyróżnia się wyrok z 10 lipca 2025 r. (III AUa 1106/25), w którym Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej.

Sąd uznał, że skarżąca mogła jeszcze przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b wystąpić o emeryturę powszechną, a ustawodawca zapewnił sześciomiesięczne vacatio legis. W konsekwencji przyjął, że w tej konkretnej sprawie nie doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady zaufania obywatela do państwa, a wyrok TK SK 140/20 nie uzasadniał odmiennego rozstrzygnięcia. Stanowi to przykład zdecydowanie bardziej zawężającej interpretacji skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Czy korzystna linia orzecznicza zaczyna się utrwalać?

Szczegółowej analizie poddano pięć wyroków Sądu Apelacyjnego w Katowicach, których uzasadnienia były dostępne. Równocześnie dostępne zestawienia orzecznictwa wskazują, że już w drugiej połowie 2025 r. oraz na początku 2026 r. w apelacji katowickiej zapadały kolejne korzystne wyroki dotyczące skutków wyroku TK SK 140/20, m.in. o sygnaturach III AUa 1969/25, III AUa 1751/25, III AUa 1954/25, III AUa 2791/25, III AUa 2811/25, III AUa 2317/25 i III AUa 1194/25. Jednocześnie nie wszystkie te orzeczenia zostały opublikowane wraz z uzasadnieniami, dlatego nie pozwalają one jeszcze na pogłębioną analizę argumentacji.

Na obecnym etapie można jednak ostrożnie stwierdzić, że w pierwszych miesiącach po wyroku TK w apelacji katowickiej widoczna była rozbieżność orzecznicza, natomiast z upływem czasu zaczęło pojawiać się coraz więcej korzystnych rozstrzygnięć. Nie można jeszcze jednoznacznie przesądzić, czy oznacza to pełne ukształtowanie jednolitej linii orzeczniczej, jednak dostępne orzeczenia wskazują na wyraźną przewagę podejścia odwołującego się do prokonstytucyjnej wykładni art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.

Jednolita prokonstytucyjna linia orzecznicza Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

Na podstawie przeanalizowanych wyroków można stwierdzić, że w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku ukształtowała się jednolita, prokonstytucyjna linia orzecznicza dotycząca skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20). Stanowisko to zostało przyjęte zarówno w orzeczeniach wydanych przez SSA Darię Stanek (III AUa 147/25, III AUa 166/25 i III AUa 631/25), jak i przez SSA Grażynę Czyżak (III AUa 403/25), co świadczy o jego akceptacji przez różne składy orzekające Sądu Apelacyjnego.

Dominujący model konstytucyjny

Dominująca linia orzecznicza opiera się na kilku konsekwentnie powtarzanych założeniach.

1. Po pierwsze, sąd przyjmuje, że brak publikacji wyroku TK SK 140/20 nie pozbawia sądów powszechnych możliwości zapewnienia ochrony konstytucyjnych praw jednostki. Choć nieopublikowany wyrok nie wywołuje skutku derogacyjnego w rozumieniu art. 190 ust. 3 Konstytucji, nie wyłącza obowiązku dokonania wykładni przepisów zgodnej z Konstytucją oraz bezpośredniego stosowania jej przepisów w konkretnej sprawie.
2. Po drugie, Sąd Apelacyjny konsekwentnie uznaje, że właściwą podstawę wzruszenia decyzji organu rentowego stanowi art. 114 ustawy emerytalnej. Za dominujące rozwiązanie przyjmuje zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy jako podstawy ponownego ustalenia wysokości świadczenia z uwagi na ujawnienie obowiązującego standardu konstytucyjnego istniejącego już w chwili wydania decyzji. Jednocześnie sąd odróżnia tę sytuację od błędu organu rentowego z art. 114 ust. 1 pkt 6, wskazując, że wobec braku publikacji wyroku TK ZUS nie można przypisać odpowiedzialności uzasadniającej wypłatę wyrównania za okres trzech lat wstecz.
3. Po trzecie, orzecznictwo gdańskie szeroko rozwija argumentację opartą na zasadzie ochrony zaufania obywatela do państwa oraz zasadzie równości. Sąd przyjmuje, że wszystkie osoby, które złożyły wnioski o wcześniejsze emerytury przed 6 czerwca 2012 r., znalazły się w tożsamej sytuacji konstytucyjnej jak kobiety z rocznika 1953 objęte wyrokiem TK P 20/16. Pozostawienie wobec nich mechanizmu pomniejszania podstawy obliczenia emerytury prowadziłoby do utrzymywania wtórnej niekonstytucyjności oraz naruszenia art. 32 Konstytucji. Szczególnie rozbudowaną argumentację w tym zakresie zawierają wyroki III AUa 147/25 oraz III AUa 403/25.

Na uwagę zasługuje również wyraźne zaakcentowanie przez SA w Gdańsku autonomii sądu w kwalifikowaniu podstawy prawnej dochodzonego roszczenia. Sąd konsekwentnie wskazuje, że nie jest związany sposobem sformułowania wniosku przez ubezpieczonego ani kwalifikacją przyjętą przez ZUS, lecz ma obowiązek samodzielnie ustalić właściwy instrument procesowy zapewniający realizację standardu konstytucyjnego.

Wyjątek o charakterze procesowym

Jedynym spośród przeanalizowanych orzeczeń zakończonym oddaleniem odwołania jest wyrok III AUa 631/25. Nie świadczy on jednak o odejściu od przedstawionej wyżej linii orzeczniczej. Sąd oddalił odwołanie wyłącznie z uwagi na szczególne okoliczności procesowe sprawy – ubezpieczona skutecznie wycofała wcześniej wniosek o emeryturę powszechną, wskutek czego decyzja przyznająca to świadczenie została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie istniała decyzja, która mogłaby zostać ponownie ustalona. Sąd nie zakwestionował natomiast skutków wyroku TK SK 140/20 ani przyjętej wcześniej wykładni konstytucyjnej.

W rezultacie należy uznać, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku wypracował jedną z najbardziej spójnych i konsekwentnych linii orzeczniczych dotyczących skutków wyroku TK SK 140/20. Jej fundament stanowią: wykładnia prokonstytucyjna, bezpośrednie stosowanie Konstytucji, szerokie wykorzystanie art. 114 ustawy emerytalnej jako instrumentu usuwania skutków zastosowania niekonstytucyjnej normy oraz rozbudowana argumentacja odwołująca się do zasad ochrony zaufania obywateli do państwa i równości wobec prawa.

Jednolita prokonstytucyjna linia orzecznicza Sądu Apelacyjnego w Poznaniu

Analiza pięciu wyroków Sądu Apelacyjnego w Poznaniu prowadzi do wniosku, że sąd ten wykształcił jednolitą i konsekwentną linię orzeczniczą w sprawach dotyczących ponownego ustalenia wysokości emerytur po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20). Zarówno w orzeczeniach wydanych przez SSA Martę Sawińską (III AUa 42/25, III AUa 80/25, III AUa 863/25), jak i przez SSA Wiesławę Stachowiak (III AUa 572/25, III AUa 782/25), przyjęto jednolite założenia dogmatyczne prowadzące do uwzględnienia roszczeń ubezpieczonych.

Centralnym elementem tej linii jest uznanie, że właściwą podstawę ponownego ustalenia wysokości emerytury stanowi art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd konsekwentnie przyjmuje, że „nową okolicznością” nie jest sam wyrok Trybunału Konstytucyjnego, lecz istniejący już w chwili wydawania decyzji organu rentowego stan niekonstytucyjności art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, którego ZUS nie uwzględnił przy ustalaniu wysokości świadczenia. Wyrok TK jedynie ten stan potwierdził.

Drugim filarem orzecznictwa poznańskiego jest szeroko rozwinięta koncepcja rozproszonej kontroli konstytucyjności. Sąd Apelacyjny konsekwentnie podkreśla, że sądy powszechne mają obowiązek bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP) oraz zapewnienia zgodności rozstrzygnięć ze standardem konstytucyjnym. W tym celu mogą odmówić zastosowania przepisu ustawowego pozostającego w oczywistej sprzeczności z Konstytucją, nie naruszając tym samym kompetencji Trybunału Konstytucyjnego do abstrakcyjnej kontroli norm. Charakterystyczne dla poznańskiej linii jest bardzo szerokie odwołanie zarówno do orzecznictwa Sądu Najwyższego, jak i do dorobku doktryny prawa konstytucyjnego dotyczącego bezpośredniego stosowania Konstytucji.

Na szczególne podkreślenie zasługuje również sposób wykorzystania wyroków Trybunału Konstytucyjnego. W przeciwieństwie do niektórych innych sądów apelacyjnych, SA w Poznaniu nie buduje rozstrzygnięć przede wszystkim na wyroku SK 140/20. Punktem wyjścia pozostaje analiza standardu konstytucyjnego wynikającego z wyroku TK P 20/16, rozwiniętego następnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Dopiero na tej podstawie sąd wskazuje, że analogiczne stanowisko zostało potwierdzone w wyroku SK 140/20. W konsekwencji brak publikacji tego wyroku nie stanowi przeszkody do uwzględnienia roszczenia, ponieważ źródłem ochrony pozostaje bezpośrednio Konstytucja, a nie sam wyrok Trybunału.

Na tle pozostałych orzeczeń szczególne znaczenie ma wyrok III AUa 80/25. Nie zmienia on kierunku orzecznictwa, lecz doprecyzowuje standard uzasadnienia wymagany od sądów pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny wskazał, że wobec nieopublikowania wyroku SK 140/20 sąd nie może oprzeć rozstrzygnięcia wyłącznie na samym fakcie jego wydania, lecz powinien samodzielnie przeprowadzić analizę konstytucyjną prowadzącą do odmowy zastosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Tym samym wyrok ten wyznacza nie tyle odmienny kierunek orzeczniczy, ile metodologię rozpoznawania tego rodzaju spraw przez sądy powszechne.

Rejestr pozostałych orzeczeń

Przeprowadzona analiza opiera się na pięciu opublikowanych wyrokach Sądu Apelacyjnego w Poznaniu odnoszących się do skutków wyroku TK SK 140/20. Przegląd dostępnego orzecznictwa nie ujawnił wyroków prezentujących odmienną wykładnię. Przeciwnie – kolejne orzeczenia konsekwentnie powielają przyjęty model argumentacji, co pozwala uznać, że w apelacji poznańskiej ukształtowała się stabilna i jednolita linia orzecznicza.

Jednolita argumentacja w orzecznictwie SSA Iwony Szybki z Sądu Apelacyjnego w Łodzi

Analiza dotychczas opublikowanych wyroków Sądu Apelacyjnego w Łodzi prowadzi do wniosku, że wszystkie rozpoznane sprawy dotyczące skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) zostały rozstrzygnięte jednolicie. Jednocześnie należy zauważyć, że analizowane orzeczenia (III AUa 785/25, III AUa 943/25 oraz III AUa 1006/25) zostały wydane przez SSA Iwonę Szybkę i w znacznej części opierają się na tożsamej argumentacji. Na obecnym etapie bardziej precyzyjne jest zatem stwierdzenie, że ukształtowała się konsekwentna linia orzecznicza tego składu orzekającego, niż przypisywanie jej całemu Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.

We wszystkich analizowanych sprawach sąd przyjmuje, że właściwą podstawę ponownego ustalenia wysokości emerytury stanowi art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. „Nową okolicznością” uzasadniającą ponowne ustalenie prawa nie jest sam wyrok Trybunału Konstytucyjnego, lecz istniejące już w chwili wydawania decyzji organu rentowego naruszenie standardu konstytucyjnego wynikającego z art. 2 i art. 67 ust. 1 Konstytucji, potwierdzone następnie w wyroku SK 140/20.

Charakterystyczną cechą analizowanych wyroków jest precyzyjne rozróżnienie pomiędzy skutkami nieopublikowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniach nadzwyczajnych a możliwością ponownego ustalenia wysokości świadczenia na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej. Sąd konsekwentnie wskazuje, że brak publikacji wyroku SK 140/20 wyłącza możliwość wznowienia postępowania w trybie art. 145a k.p.a. oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji, nie stanowi jednak przeszkody do zastosowania art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej. Jednocześnie przyjmuje, że z chwilą publicznego ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego uchylone zostało domniemanie konstytucyjności art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, co uzasadnia dokonanie przez sąd samodzielnej oceny zgodności tego przepisu z Konstytucją. W tym zakresie odwołuje się do uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2016 r.

Na tle pozostałych analizowanych apelacji Łódź wyróżnia się również silnym oparciem argumentacji na najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Sąd konsekwentnie wykorzystuje przede wszystkim wyroki III USKP 121/23, III USKP 98/21, III USKP 113/23 oraz I USKP 28/25, traktując wyrok TK SK 140/20 przede wszystkim jako potwierdzenie wcześniej ukształtowanego standardu konstytucyjnego wynikającego z wyroku TK P 20/16 i późniejszego orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Stałym elementem tej argumentacji pozostaje również konsekwentne przyjmowanie, że pominięcie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie ma charakteru całkowitego. Sąd uznaje, że wyłączeniu spod mechanizmu potrącenia podlegają jedynie emerytury pobrane przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, natomiast świadczenia pobierane już po osiągnięciu tego wieku mogą nadal podlegać uwzględnieniu przy obliczaniu emerytury powszechnej. Pogląd ten został oparty na utrwalającym się orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności wyrokach III USKP 52/21 i I USKP 28/25 oraz postanowieniu I USK 435/23.

Na obecnym etapie trudno jeszcze mówić o utrwalonej linii orzeczniczej całego Sądu Apelacyjnego w Łodzi, ponieważ wszystkie opublikowane rozstrzygnięcia pochodzą od jednego składu orzekającego. Można jednak stwierdzić, że dotychczasowe orzecznictwo jest całkowicie jednolite i prezentuje spójną koncepcję wykładni art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej oraz skutków wyroku TK SK 140/20. Jeżeli analogiczne stanowisko zostanie w przyszłości potwierdzone przez innych sędziów i składy Sądu Apelacyjnego w Łodzi, będzie można mówić o utrwaleniu jednolitej linii orzeczniczej tego sądu.

Kształtująca się praktyka orzecznicza Sądu Apelacyjnego w Szczecinie

Dotychczas opublikowane orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Szczecinie dotyczące skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) jest jeszcze stosunkowo ograniczone, dlatego na obecnym etapie trudno mówić o ukształtowanej linii orzeczniczej tego sądu. Analizie poddano jeden opublikowany wyrok – III AUa 347/24 – w którym Sąd Apelacyjny opowiedział się za prokonstytucyjną wykładnią art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz zapewnieniem ochrony ubezpieczonemu mimo nieopublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny przyjął, że właściwym sposobem ochrony ubezpieczonych jest prokonstytucyjna wykładnia art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, zgodna ze standardem wyznaczonym przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 20/16 oraz rozwiniętym w późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego. W konsekwencji uznał, że pomniejszeniu mogą podlegać jedynie świadczenia pobrane po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, natomiast emerytury pobrane wcześniej nie powinny obniżać podstawy obliczenia emerytury powszechnej.

Jednocześnie wiadomo o kolejnym korzystnym dla ubezpieczonych wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 13 listopada 2025 r. (III AUa 226/25), który nie został opublikowany wraz z uzasadnieniem. Sam fakt wydania kolejnego korzystnego rozstrzygnięcia może wskazywać na utrzymywanie się tego kierunku orzeczniczego, jednak brak uzasadnienia nie pozwala na ocenę zastosowanej argumentacji ani na wyciągnięcie dalej idących wniosków co do jednolitości orzecznictwa tego sądu.

Na obecnym etapie można więc stwierdzić, że dostępne orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Szczecinie wskazuje na prokonstytucyjny kierunek wykładni w sprawach dotyczących skutków wyroku TK SK 140/20. Ostateczna ocena, czy kierunek ten przekształci się w utrwaloną linię orzeczniczą, będzie jednak wymagała analizy kolejnych opublikowanych rozstrzygnięć.

Pozostałe apelacje – pierwsze sygnały z orzecznictwa

Przedstawiona analiza obejmuje apelacje, w których dostępne są opublikowane wyroki sądów apelacyjnych wraz z uzasadnieniami pozwalającymi na ocenę przyjmowanej argumentacji. Nie oznacza to jednak, że w pozostałych apelacjach sprawy dotyczące skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) nie są rozpoznawane.

W szczególności w apelacjach krakowskiej i warszawskiej nadal brak jest opublikowanych wyroków sądów apelacyjnych z uzasadnieniami odnoszącymi się do tej problematyki. Dostępne orzecznictwo sądów okręgowych wskazuje jednak na dominację rozstrzygnięć korzystnych dla ubezpieczonych, opartych na zbliżonej argumentacji konstytucyjnej, obejmującej przede wszystkim zastosowanie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, odwołanie do wyroku TK P 20/16, wyroku TK SK 140/20 oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Na uwagę zasługuje również opublikowany wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 7 kwietnia 2026 r. (III AUa 26/26), w którym sąd przyjął prokonstytucyjną wykładnię art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. W uzasadnieniu szeroko odniesiono się nie tylko do skutków nieopublikowania wyroku TK SK 140/20, lecz również do podnoszonych w praktyce wątpliwości dotyczących składu Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych do odmowy uwzględnienia standardu konstytucyjnego wynikającego z wyroku Trybunału, skoro nie istnieje procedura pozwalająca uznać takie orzeczenie za nieistniejące. Jednocześnie zaakcentował znaczenie wyroku TK P 20/16 oraz utrwalającego się orzecznictwa Sądu Najwyższego jako podstawy zapewnienia ochrony ubezpieczonym.

Odmienny sygnał płynie natomiast z apelacji wrocławskiej. W sprawie o sygn. III AUa 851/25 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił korzystny dla ubezpieczonego wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy (VII U 272/25) i oddalił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Obecnie nie jest dostępne uzasadnienie tego rozstrzygnięcia, dlatego nie sposób ocenić motywów, które doprowadziły do odmiennego wyniku sprawy. Sam fakt wydania takiego wyroku pokazuje jednak, że nie we wszystkich apelacjach kierunek orzecznictwa jest już jednolicie ukształtowany i że nadal mogą pojawiać się rozbieżności wymagające dalszej obserwacji.