Unieważnienie umowy PKO BP „Własny Kąt Hipoteczny” – wyrok SO w Toruniu z 23 lutego 2022 r. (I C 1873/20)
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w Toruniu (sygn. I C 1873/20) ustalił nieważność umowy kredytu mieszkaniowego „Własny Kąt Hipoteczny” zawartej w 2007 r. z PKO BP. Sąd zasądził na rzecz kredytobiorczyni zwrot wszystkich świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy.
Wyrok w sprawie umowy „Własny Kąt Hipoteczny” PKO BP
Sprawa dotyczyła kredytu mieszkaniowego udzielonego przez PKO BP w 2007 r. na podstawie wzorca umowy „Własny Kąt Hipoteczny”. Sąd Okręgowy w Toruniu po raz kolejny potwierdził, że także umowy jednoczęściowe stosowane przez ten bank zawierały postanowienia niedozwolone, które prowadzą do nieważności całej umowy.
W praktyce PKO BP posługiwał się zarówno umowami dwuczęściowymi, obejmującymi część szczególną i ogólną, jak i umowami jednoczęściowymi. Oba typy wzorców zawierały klauzule, które kształtowały prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały jego interesy.
Podstawowe informacje o wyroku:
• Sąd: Sąd Okręgowy w Toruniu
• Data wyroku: 23 lutego 2022 r.
• Sygnatura: I C 1873/20
• Rozstrzygnięcie: ustalenie nieważności umowy kredytu „Własny Kąt Hipoteczny”
• Zakres zasądzenia: zwrot wszystkich świadczeń spełnionych przez kredytobiorczynię
Istotna wada umowy – brak zasad wypłaty kredytu
Sprawa była szczególnie interesująca z uwagi na istotną wadę konstrukcyjną samej umowy. W analizowanym wzorcu zabrakło postanowień regulujących zasady wypłaty kredytu. W standardowych umowach PKO BP kwestie te były ujęte w § 5 ust. 3–5, natomiast w tej konkretnej umowie § 5 zawierał wyłącznie ust. 1 i 2.
Kwota kredytu została określona w CHF, natomiast faktyczna wypłata środków nastąpiła w PLN. Umowa nie zawierała jednak żadnych postanowień wyjaśniających, według jakich zasad bank dokonał przeliczenia waluty i ustalenia kwoty wypłaty. Oznacza to, że umowa była od początku realizowana w sposób nieznajdujący oparcia w jej treści.
Tego rodzaju brak nie dotyczył elementu drugorzędnego, lecz samego mechanizmu wykonania zobowiązania przez bank. W konsekwencji konsumentka nie miała możliwości ustalenia ani kontroli zasad, według których bank określił wysokość wypłaconego świadczenia.
Rozstrzygnięcie i dalszy tok sprawy. Unieważnienie umowy PKO BP
Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym. Na moment publikacji rozstrzygnięcia uzasadnienie pisemne nie było jeszcze sporządzone. Kluczowe znaczenie miała jednak sama sentencja wyroku, w której sąd ustalił nieważność umowy i zasądził zwrot wszystkich świadczeń spełnionych przez kredytobiorczynię od dnia zawarcia umowy.
W toku postępowania PKO BP złożył propozycję ugody, w ramach której deklarował zwrot kwoty około 20 000 zł. Oferta ta nie została przyjęta. Sprawa zakończyła się wydaniem wyroku uwzględniającego powództwo w całości co do zasady.
Znaczenie wyroku
Orzeczenie potwierdza, że umowy „Własny Kąt Hipoteczny” zawierane przez PKO BP – niezależnie od ich struktury formalnej – podlegają ocenie pod kątem abuzywności i zgodności z podstawowymi zasadami prawa zobowiązań. Braki w konstrukcji umowy, zwłaszcza dotyczące zasad wypłaty kredytu, mają fundamentalne znaczenie dla oceny jej ważności.
Wyrok wpisuje się w ugruntowaną linię orzeczniczą dotyczącą kredytów indeksowanych do walut obcych, w szczególności do franka szwajcarskiego. Analogiczne zagadnienia omawiamy również w innych sprawach dotyczących kredytów walutowych, publikowanych w kategorii Kredyty w walucie obcej.
Inne rozstrzygnięcia dotyczące umów zawieranych z PKO BP dostępne są również pod tagiem PKO BP.
