Nieważność umowy Banku Millennium – wyrok SO w Toruniu, I C 1891/20
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I C 1891/20, Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego zawartej z Bankiem Millennium S.A. oraz zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 57 876,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Najważniejsze informacje o wyroku
- Sąd: Sąd Okręgowy w Toruniu, I Wydział Cywilny
- Data wyroku: 14 stycznia 2022 r.
- Sygnatura: I C 1891/20
- Bank: Bank Millennium S.A.
- Rodzaj umowy: kredyt hipoteczny powiązany z walutą obcą
- Rozstrzygnięcie: nieważność umowy
- Zasądzone: 57 876,89 zł + odsetki ustawowe za opóźnienie
- Odsetki: od dnia 18 października 2021 r. do dnia zapłaty
- Koszty procesu: 6 434 zł
Co wynika z wyroku – najważniejsze
- Sąd ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego zawartej z Bankiem Millennium S.A.
- Na rzecz kredytobiorców zasądzono kwotę 57 876,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
- Sąd zasądził również 6 434 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
- Sprawa dotyczyła postanowień umownych związanych z mechanizmem kredytu powiązanego z walutą obcą.
- Istotne znaczenie miała ocena abuzywności postanowień oraz skutków ich eliminacji dla dalszego obowiązywania umowy.
Zakres rozstrzygnięcia
Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny zawarta w 2008 r. z Bankiem Millennium S.A. jest nieważna. Jednocześnie zasądził od banku na rzecz kredytobiorców łącznie kwotę 57 876,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 października 2021 r. do dnia zapłaty.
Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 6 434 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Klauzule abuzywne i brak rzetelnej informacji o ryzyku
W sprawie istotne znaczenie miała ocena postanowień umownych dotyczących kredytu powiązanego z walutą obcą. W tego rodzaju umowach sądy badają przede wszystkim, czy bank opisał mechanizm przeliczeniowy w sposób jasny, zrozumiały i możliwy do zweryfikowania przez konsumenta.
We wcześniejszym opisie sprawy wskazywaliśmy, że jednym z ważnych elementów argumentacji był brak rzetelnej i zrozumiałej informacji o ryzyku kursowym. Samo podpisanie przez kredytobiorców oświadczeń o zapoznaniu się z ryzykiem nie przesądza jeszcze o tym, że bank rzeczywiście wyjaśnił ekonomiczne skutki umowy w sposób pozwalający świadomie ocenić skalę zagrożenia.
Znaczenie miały również okoliczności zawierania umowy, w tym sposób przedstawienia kredytu przez bank. Jeżeli konsument otrzymywał komunikat łagodzący realne ryzyko kursowe, taka informacja mogła pozostawać w sprzeczności z rzeczywistym charakterem zobowiązania i wpływem zmian kursu waluty na wysokość zadłużenia.
Dlaczego mechanizm walutowy miał znaczenie
Przy kredytach powiązanych z walutą obcą problem nie sprowadza się wyłącznie do tego, że kurs waluty wzrósł. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy umowa pozwalała kredytobiorcom samodzielnie ustalić, jak bank będzie przeliczał świadczenia i jak zmiana kursu wpłynie na saldo oraz raty.
Jeżeli postanowienia umowne nie wyjaśniały zasad przeliczeń albo odwoływały się do mechanizmów zależnych od banku, konsument nie miał realnego narzędzia do oceny wysokości swojego zobowiązania. Taki model może prowadzić do naruszenia równowagi kontraktowej stron i do uznania postanowień za niedozwolone.
Rozliczenie stron po stwierdzeniu nieważności
W konsekwencji ustalenia nieważności umowy Sąd zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 57 876,89 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia 18 października 2021 r. Rozstrzygnięcie objęło więc zarówno część ustalającą, dotyczącą nieważności umowy, jak i część rozliczeniową.
W sprawach frankowych i walutowych taki układ wyroku ma duże znaczenie praktyczne. Samo ustalenie nieważności porządkuje sytuację prawną stron, a zasądzenie określonych kwot pozwala przejść do rozliczenia świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy.
Znaczenie wyroku dla kredytobiorców Banku Millennium
Wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu pokazuje, że w sprawach dotyczących Banku Millennium znaczenie ma nie tylko sama treść klauzul przeliczeniowych, ale również sposób przedstawienia kredytobiorcom ryzyka związanego z umową. Ocena obejmuje więc zarówno dokumenty umowne, jak i informacje przekazywane przed zawarciem umowy.
Każdą sprawę trzeba jednak czytać przez pryzmat konkretnych dokumentów. Znaczenie może mieć data zawarcia umowy, wersja wzorca, treść regulaminu, aneksy, historia spłat oraz to, jak bank przedstawił mechanizm walutowy na etapie zawierania umowy.
Pełnomocnicy
Pomoc dla kredytobiorców CHF
Informacje dotyczące spraw związanych z kredytami powiązanymi z walutą obcą, w tym zasad rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy, zostały omówione w odrębnej sekcji: kredyty powiązane z walutą obcą.
Analiza umowy Banku Millennium powiązanej z walutą obcą
W sprawach dotyczących umów Banku Millennium analizujemy przede wszystkim treść umowy, regulamin, aneksy, historię spłat, mechanizm przeliczeniowy oraz informacje o ryzyku kursowym przekazane przed zawarciem umowy. Dopiero ocena konkretnych dokumentów pozwala ustalić, czy postanowienia zastosowane w danej umowie mogą uzasadniać roszczenia wobec banku i jak powinno wyglądać rozliczenie po ewentualnym stwierdzeniu nieważności kredytu.
