Nieważność umowy PKO BP WŁASNY KĄT hipoteczny – wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu
Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I C 987/21, Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił nieważność umowy kredytu WŁASNY KĄT hipoteczny zawartej z PKO BP S.A. oraz zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 150 060,35 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Najważniejsze informacje o wyroku
- Sąd: Sąd Okręgowy w Toruniu, I Wydział Cywilny
- Data wyroku: 26 stycznia 2022 r.
- Sygnatura: I C 987/21
- Bank: Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A.
- Rodzaj umowy: kredyt WŁASNY KĄT hipoteczny
- Rozstrzygnięcie: nieważność umowy w całości
- Zasądzone: 150 060,35 zł + odsetki ustawowe za opóźnienie
- Koszty procesu: 6 434 zł
Co wynika z wyroku – najważniejsze
- Sąd ustalił nieważność umowy kredytu WŁASNY KĄT hipoteczny zawartej z PKO BP S.A.
- Na rzecz kredytobiorców zasądzono zwrot świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy.
- Rozliczenie stron nastąpiło zgodnie z założeniami teorii dwóch kondykcji.
- Istotne znaczenie miała niejednoznaczność mechanizmu określania wysokości zobowiązania kredytobiorców.
- Sąd zwrócił uwagę na niedopuszczalność jednostronnego kształtowania salda kredytu i wysokości rat przez bank.
Zakres rozstrzygnięcia
Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił, że umowa kredytu WŁASNY KĄT hipoteczny zawarta z PKO BP S.A. jest nieważna w całości. Jednocześnie zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 150 060,35 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot i dat wskazanych w sentencji wyroku.
Sąd zasądził również na rzecz kredytobiorców kwotę 6 434 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powództwo zostało oddalone w pozostałym zakresie.
Brak jednoznacznego określenia wysokości zobowiązania
W ustnych motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że umowa nie określała w sposób jednoznaczny wysokości zobowiązania kredytobiorców. W praktyce bank kształtował saldo kredytu oraz wysokość rat poprzez stosowanie kursów CHF ustalanych jednostronnie w tabelach bankowych.
Tego rodzaju konstrukcja prowadziła do przyznania bankowi swobody w określaniu jednego z najważniejszych parametrów umowy. Dla kredytobiorców oznaczało to brak realnej możliwości samodzielnej weryfikacji, według jakich zasad bank wyznacza wysokość ich zadłużenia oraz kolejnych rat kredytu.
Sąd uznał, że taki mechanizm naruszał równowagę kontraktową stron oraz standard ochrony konsumenta. W sprawach dotyczących kredytów powiązanych z walutą obcą szczególne znaczenie ma właśnie to, czy umowa pozwala konsumentowi zrozumieć ekonomiczne skutki przyjętego mechanizmu oraz czy nie pozostawia bankowi jednostronnej swobody w ustalaniu wysokości świadczenia.
Świadomość konsumenta a skuteczność klauzul
Sąd odniósł się również do argumentu dotyczącego świadomości kredytobiorców przy zawieraniu umowy. Podkreślił, że nawet przy założeniu, iż konsumenci znali treść kwestionowanych postanowień, sama wiedza o ich brzmieniu nie prowadzi do „uzdrowienia” postanowień sprzecznych z prawem.
Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby w praktyce zgodę na wprowadzanie do umów postanowień niedozwolonych, pod warunkiem że konsument zostałby o nich poinformowany. Taki kierunek byłby sprzeczny z funkcją ochronną przepisów dotyczących klauzul abuzywnych.
Znaczenie ma więc nie tylko to, czy konsument podpisał umowę i zapoznał się z jej treścią, ale przede wszystkim to, czy postanowienia umowne zostały sformułowane w sposób przejrzysty, weryfikowalny i nienaruszający równowagi stron.
Rozliczenie po stwierdzeniu nieważności umowy
Rozliczenie stron nastąpiło z zastosowaniem teorii dwóch kondykcji. W praktyce oznaczało to zasądzenie na rzecz kredytobiorców świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy, niezależnie od odrębnego rozliczenia roszczeń banku.
Taki sposób rozliczenia ma istotne znaczenie w sprawach frankowych, ponieważ sąd nie pomniejsza automatycznie roszczenia kredytobiorców o kwotę wypłaconego kapitału, jeżeli bank nie zgłosi skutecznie własnego roszczenia w odpowiedniej formie procesowej.
Status orzeczenia
Wyrok został wydany przez Sąd Okręgowy w Toruniu w dniu 26 stycznia 2022 r. W treści publikowanego wpisu omawiamy rozstrzygnięcie wynikające z sentencji wyroku oraz najważniejsze motywy, które legły u podstaw ustalenia nieważności umowy.
Pełnomocnicy
Pomoc dla kredytobiorców CHF
Informacje dotyczące spraw związanych z kredytami powiązanymi z walutą obcą, w tym zasad rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy, zostały omówione w odrębnej sekcji: kredyty powiązane z walutą obcą.
Analiza umowy PKO BP WŁASNY KĄT hipoteczny
W sprawach dotyczących umów PKO BP WŁASNY KĄT hipoteczny analizujemy przede wszystkim treść umowy, regulamin, aneksy, historię spłat, sposób ustalania kursów waluty oraz informacje przekazane kredytobiorcom przed zawarciem umowy. Dopiero ocena konkretnych dokumentów pozwala ustalić, czy mechanizm przeliczeniowy zastosowany w danej umowie może uzasadniać roszczenia wobec banku i jakie skutki miałaby ewentualna nieważność kredytu.
