Materiał archiwalny · COVID-19 · składki ZUS · świadczenie postojowe

Zwolnienie ze składek ZUS i świadczenie postojowe – co rzeczywiście przewidziała ustawa COVID-19

Ustawa z 31 marca 2020 r. wprowadziła m.in. zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS oraz świadczenie postojowe. Poniższy wpis przedstawia pierwotne zasady tych instrumentów, obowiązujące w chwili publikacji materiału, czyli 1 kwietnia 2020 r.

Ustawa z 31 marca 2020 r. – zakres wpisu

Ustawa z 31 marca 2020 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod pozycją 568 i w zasadniczej części weszła w życie z dniem ogłoszenia. Akt obejmował ponad 100 artykułów oraz zmiany w kilkudziesięciu ustawach.

Oficjalna treść ustawy dostępna jest w bazie aktów prawnych Sejmu: ustawa z 31 marca 2020 r. – Dz.U. z 2020 r. poz. 568.

Wpis dotyczy dwóch rozwiązań, które miały bezpośrednie znaczenie dla osób prowadzących działalność gospodarczą: zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS oraz świadczenia postojowego. Ustawa przewidywała świadczenie postojowe również dla osób wykonujących umowy cywilnoprawne, jednak ta grupa nie jest przedmiotem szczegółowego omówienia.

Na końcu wpisu pozostawiamy archiwalny wyciąg z przepisów oraz obowiązujący wówczas formularz RDZ. W pierwszych dniach funkcjonowania nowych regulacji serwisy ZUS były istotnie przeciążone, co utrudniało pobieranie dokumentów.

Projekt ustawy a wersja ostateczna – istotna zmiana założeń

Rządowy projekt ustawy, wniesiony do Sejmu jako druk sejmowy nr 299, zakładał, że przedsiębiorca korzystający ze świadczenia postojowego nie będzie mógł jednocześnie uzyskać zwolnienia z opłacania składek ZUS. Ograniczenie to nie znalazło się w uchwalonej ustawie.

Zwolnienie ze składek ZUS – art. 31zo ustawy

Pierwotne zwolnienie obejmowało składki należne za okres od 1 marca do 31 maja 2020 r. Wniosek należało przekazać do ZUS najpóźniej 30 czerwca 2020 r.

W odniesieniu do przedsiębiorców art. 31zo obejmował dwie podstawowe grupy płatników:

  • płatników zgłoszonych w ZUS przed 1 lutego 2020 r., którzy na 29 lutego 2020 r. zgłosili do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych – zwolnienie obejmowało składki płatnika oraz osób zgłoszonych przez niego do ubezpieczeń;
  • osoby prowadzące pozarolniczą działalność i opłacające składki wyłącznie za siebie – pod warunkiem prowadzenia działalności przed 1 lutego 2020 r. oraz nieprzekroczenia ustawowego limitu przychodu w pierwszym miesiącu objętym wnioskiem.

Limit przychodu wynosił 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Nie dotyczył płatników zgłaszających do ubezpieczeń inne osoby, którzy korzystali ze zwolnienia na podstawie kryterium liczby ubezpieczonych.

Ustawa ogłoszona 31 marca 2020 r. nie wyłączała możliwości jednoczesnego skorzystania ze zwolnienia ze składek ZUS i świadczenia postojowego. Każdy z tych instrumentów miał jednak odrębne warunki.

Świadczenie postojowe – art. 15zq ustawy

Świadczenie postojowe przysługiwało osobom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osobom wykonującym umowy cywilnoprawne, jeżeli w następstwie COVID-19 doszło do przestoju w prowadzeniu działalności. Jednym z warunków był brak innego tytułu do ubezpieczeń społecznych.

W odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą pierwotna wersja przepisów wymagała rozpoczęcia działalności przed 1 lutego 2020 r. Prawo do świadczenia mogło powstać w dwóch sytuacjach:

  • przedsiębiorca nie zawiesił działalności, ale jego przychód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku był co najmniej o 15% niższy od przychodu osiągniętego miesiąc wcześniej;
  • przedsiębiorca zawiesił działalność po 31 stycznia 2020 r.

W obu przypadkach przychód osiągnięty w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie mógł przekroczyć 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ogłaszanego przez Prezesa GUS. Odrębne zasady przewidziano dla przedsiębiorców opodatkowanych kartą podatkową i korzystających ze zwolnienia z VAT.

Zwolnienie z ZUS i świadczenie postojowe – łącznie

Według przepisów ogłoszonych 31 marca 2020 r. przedsiębiorca mógł jednocześnie uzyskać zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS i świadczenie postojowe, jeżeli spełniał odrębne przesłanki przewidziane dla każdego z tych instrumentów.

ZUS oceniał prawo do zwolnienia przede wszystkim na podstawie statusu płatnika, liczby zgłoszonych ubezpieczonych albo wysokości przychodu. Przy świadczeniu postojowym znaczenie miały natomiast przestój w działalności, data jej rozpoczęcia, zmiana przychodu, jego wysokość oraz podleganie ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu.

Materiały do pobrania

Poniższe materiały przedstawiają przepisy i formularze obowiązujące na początku kwietnia 2020 r.

Sprawy dotyczące rozliczeń z ZUS

Opisane we wpisie instrumenty wsparcia mają już charakter historyczny. Nadal mogą jednak pojawiać się sprawy dotyczące decyzji ZUS, rozliczenia zwolnienia ze składek albo obowiązku zwrotu świadczenia postojowego przyznanego na podstawie przepisów obowiązujących w okresie epidemii.

W takiej sytuacji trzeba przeanalizować przede wszystkim treść decyzji organu, dokumentację złożoną w ZUS oraz przepisy obowiązujące w okresie, którego dotyczy rozliczenie.

+48 692 491 016kancelaria@brodniccy.plFormularz kontaktowy
Tagi
Edyta Cedrowska
Edyta Cedrowska

Radca prawny związana z Kancelarią Brodniccy od początku kariery zawodowej. Edyta Cedrowska prowadzi sprawy z zakresu prawa bankowego i ochrony konsumentów, w szczególności dotyczące kredytów frankowych i złotowych, sankcji kredytu darmowego oraz rozliczeń z bankami. Zajmuje się analizą umów, przygotowaniem strategii procesowej i reprezentacją klientów przed sądami. Posiada kwalifikacje Approved Compliance Officer.

Artykuły: 142

Powiązane wpisy

Brak komentarzy

Dodaj komentarz

    • Ustawa nie przewiduje wyjątku w postaci podlegania ubezpieczeniom społecznym z innych tytułów wobec osób prowadzących jednoosobową DG, które chcą skorzystać ze zwolnienia ZUS. Wobec tego należy przyjąć, że przedsiębiorca (np. zatrudniony na podstawie umowy o pracę) może skorzystać ze zwolnienia składek ZUS, o ile spełnia pozostałe przesłanki, o których mowa w przepisie.

      Ustawa natomiast wyraźnie zastrzega w przypadku świadczeń postojowych, że przedsiębiorca nie może się o nie ubiegać, jeżeli podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu.

    • Art. 15zq ustawy mówi o osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych.

      Definicja osoby prowadzącej pozarolniczą DG znajduje się w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

      Zgodnie z art. 8 ust. 6 za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:
      1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców,
      2) twórcę i artystę;
      3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:
      a) w rozumieniu przepisów ozryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
      b) z której przychody są przychodami zdziałalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      4) wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej;
      4a) akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług;
      5) osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół,

      Wobec powyższego uważam, że świadczenie należy się każdemu wspólnikowi z osobna.

  3. Ograniczała się Pani w artykule do samozatrudnionych płacących składki wyłącznie za siebie. A co z mikroprzedsiebiorcą zatrudniającym do 9 osób? Czy może skorzystać ze zwolnienia ZUS A jednocześnie z dofinansowania do pensji?

    • Czy ma Pani na myśli dofinansowanie do wynagrodzeń czy świadczenie postojowe? Post dotyczył świadczeń postojowych, więc zakładam, że o nie chodzi.

      Jeżeli chodzi o mikroprzedsiębiorców, to przepis mówi o płatniku składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, czyli np. przedsiębiorca + 8 osób, które zatrudnia. Proszę zwrócić uwagę, że w przepisie jest wprowadzony warunek ilości osób zgłoszonych do ubezpieczeń, a nie ilości osób zatrudnionych. Mikroprzedsiębiorcę zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r.

      Co do świadczenia postojowego to niestety jest jeden wielki galimatias.

      Zgodnie z art. 15zq. przysługuje ono osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą. Ustawa nie przewiduje wyłączeń w postaci przedsiębiorców, którzy zatrudniają pracowników. Mikroprzedsiębiorca to również osoba prowadząca pozarolniczą działalność gosp. Osoba zatrudniająca jednego pracownika to nadal osoba prowadząca pozarolniczą DG, a o niej jest mowa w przepisie. Co więcej w przepisie nie ma wymogu (tak jak jest np. w przypadku zwolnienia z opłacania składek ZUS), by przedsiębiorca „opłacał składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne”. W przepisach nie ma również mowy o osobie „samozatrudnionej”. Stąd też przychylałabym się do tego, że osoba zatrudniająca pracowników (mikroprzedsiębiorca) również może ubiegać się o świadczenie postojowe.

      Faktycznie jednak, strona ZUS (która oczywiście nie stanowi dla mnie wykładni prawa) pisze o „samozatrudnionym”, strona rządowa również tak podaje, również w mediach mówi się o „samozatrudnionym”…

  5. Czy jeśli dopiero od 1.04.2020 mam status samozatrudnionej (pracownikowi umowa skończyła się z końcem marca) to mogę starać się o świadczenie postojowe? Czy jest gdzieś napisane od kiedy należy być samozatrudnionym?

    • Osobie prowadzącej pozarolnicza działalność gospodarczą świadczenie postojowe przysługuje jeżeli rozpoczęła prowadzenie działalności przed dniem 1 lutego 2020 r., czyli najpóźniej 31 stycznia.

  6. Mam pytanie: jeśli mamy 2.4. składam wniosek o zwolnienie z zusu (za marzec, kwiecień, maj) i muszę oświadczyć, że „w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek osiągnąłem przychód z prowadzenia działalności gosp. … zł.
    To ten zapis tyczy się marca czy lutego? Moim zdaniem marca, ale dlaczego jest/było podawane, że przychód w lutym nie może być wyższy niż te 15 681zł?
    Dziękuję za odp.

    • Chodzi o przychód z marca (przychód uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek).
      Kojarzy Pani z lutym, dlatego że taki zapis był w projekcie 🙂

  7. Jeżeli zatrudniam 1 osobę to mogę a przychód w marcu był o 25% niższy niż w lutym i mniejszy niż 300% średniej pensji to mogę jednocześnie :

    a) uzyskać zwolnienie ze składek ZUS za siebie i pracownika
    b) otrzymać jednorazowe świadczenie postojowe dla siebie
    c) zgłosić wniosek do UP o dofinansowanie samej pensji pracownika

    Czy dobrze to rozumiem?

    • Jeżeli pozostałe przesłanki określone w przepisach zostały spełnione, to uważam, że może Pan ubiegać się o zwolnienie z ZUS, świadczenie postojowe dla przedsiębiorcy i dofinansownie do wynagrodzenia pracownika. W kwestii dopłat do pensji pracowników jest przede wszystkim zastrzeżenie, dotyczące tego, że pracodawca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych.

  8. Jak traktuje się spółkę cywilną, gdzie jest 7 pracowników zgłoszonych do ubezpieczeń i dwóch wspólników (udziały równe po 50%), przychód w lutym całek spółki 23 00 zł. (Niecałe 12 tys. na wspólnika). W marcu spadek przychodów o ponad 50%. Od kwietnia odgórny zakaz otwarcia (salon fryzjerski). Czy możemy wnioskować o zwolnienie ze składek ZUS, a każdy ze wspólników o postojowe świadczenie?

  9. Świadczenie postojowe osoby prowadzącej jednoosobową DG. Co oznacza warunek „nie podlega ubezpieczeniom społ.z innego tytułu”? Wiadomo, że wyklucza to zatrudnienie naszej osoby na umowę o pracę, bo jako pracownik podlega ubezpieczeniom – płatnik-pracodawca płaci je.
    A jeśli ta osoba jest emerytem – to „podlega ubezp.z innego tytułu”? A jeśli pobiera nauczycielskie świadczenie kompensacyjne?
    Zwracam uwagę, że NŚK nie jest traktowane jak emerytura, bo osoba taka musi płacić wszystkie składki ZUS, nie tylko ub.zdrowotne.

  10. Dzień dobry. Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą. Czy mogę ubiegać się o świadczenie postojowe?
    W miesiącu lutym nie miałam przychodów z prowadzenia działalności z powodu zwolnienie lekarskiego trwającego 1,5 miesiąca. Otrzymałam świadczenie chorobowe z ZUS za ten okres. Czy w moim przypadku mam podać przychód z wcześniejszych miesięcy -kiedy pracowałam,byłby to styczeń? dziękuję

  11. Jaki jest termin złożenia wniosków o zwolnienie z płacenia ZUS za marzec kwiecień maj? Czy trzeba go złożyć przed 15.04 by uniknąć płatności już składek za marzec lub przed 10.04 przy osobie prowadzącej działalność ?