Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację PKO BP – prawomocna nieważność umowy
Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I ACa 254/22, Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację PKO BP S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 23 grudnia 2021 r., sygn. I C 1267/20. Oznaczało to prawomocne utrzymanie rozstrzygnięcia korzystnego dla kredytobiorców, mimo że kredyt został wcześniej spłacony w całości.
Najważniejsze informacje o wyroku
- Sąd: Sąd Apelacyjny w Gdańsku, I Wydział Cywilny
- Data wyroku: 31 sierpnia 2022 r.
- Sygnatura: I ACa 254/22
- Bank: Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A.
- Wyrok I instancji: Sąd Okręgowy w Toruniu, 23 grudnia 2021 r., sygn. I C 1267/20
- Rozstrzygnięcie: oddalenie apelacji banku
- Skutek: prawomocne utrzymanie korzystnego wyroku w sprawie kredytu powiązanego z CHF
- Istotne w sprawie: kredyt był już spłacony w całości
- Koszty postępowania apelacyjnego: 8 100 zł zasądzone na rzecz kredytobiorców
Co wynika z wyroku – najważniejsze
- Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację PKO BP S.A.
- Wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 23 grudnia 2021 r. został utrzymany w mocy.
- Sprawa zakończyła się prawomocnie na korzyść kredytobiorców.
- Sądy obu instancji potwierdziły, że także po całkowitej spłacie kredytu można dochodzić ustalenia nieważności umowy.
- Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zarzutu zatrzymania zgłoszonego przez bank.
Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację PKO BP S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 23 grudnia 2021 r., sygn. I C 1267/20. Oznaczało to, że korzystne dla kredytobiorców rozstrzygnięcie Sądu I instancji stało się prawomocne.
Sąd Apelacyjny zasądził również od banku solidarnie na rzecz kredytobiorców kwotę 8 100 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Spłacony kredyt a interes prawny w ustaleniu nieważności
Sprawa była szczególnie istotna, ponieważ kredyt został przez kredytobiorców spłacony w całości jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania. Bank próbował wykorzystywać ten fakt jako argument przeciwko żądaniu ustalenia nieważności umowy.
Sądy obu instancji podzieliły jednak stanowisko kredytobiorców. Sam fakt spłaty kredytu nie zamyka drogi do żądania ustalenia nieważności umowy, jeżeli między stronami nadal istnieje spór co do skutków prawnych tej umowy, podstawy pobranych świadczeń i sposobu rozliczenia stron.
To ważny wniosek praktyczny. Przy spłaconych kredytach frankowych stawką sprawy nie jest już zatrzymanie dalszych rat, ale uporządkowanie rozliczeń i ocena, czy bank miał podstawę do zatrzymania świadczeń pobranych przez lata wykonywania nieważnej umowy.
Prawomocna wygrana mimo wcześniejszej spłaty kredytu
W pierwotnym opisie sprawy wskazywaliśmy, że PKO BP S.A. został zobowiązany do zapłaty na rzecz kredytobiorców kwoty 334 205,56 zł. Po oddaleniu apelacji banku korzystne rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w Toruniu zostało utrzymane, a sprawa zakończyła się prawomocnie.
Ten element dobrze pokazuje, że całkowita spłata kredytu nie odbiera sprawie sensu. Jeżeli umowa zawierała wadliwy mechanizm przeliczeniowy albo inne postanowienia naruszające standard ochrony konsumenta, kredytobiorcy mogą dochodzić rozliczenia świadczeń spełnionych na rzecz banku także po zakończeniu spłaty.
Zarzut zatrzymania – ocena Sądu Apelacyjnego
Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zarzutu zatrzymania zgłoszonego przez bank. Z dotychczasowego opisu sprawy wynika, że zasadnicze znaczenie miało jego wadliwe podniesienie.
To również istotne procesowo, ponieważ banki w sprawach frankowych często próbowały wykorzystywać zarzut zatrzymania do odsunięcia w czasie wykonania wyroku albo uzależnienia zapłaty na rzecz kredytobiorców od zaoferowania zwrotu kapitału. W tej sprawie zarzut ten nie doprowadził do skutku oczekiwanego przez bank.
Znaczenie wyroku dla spraw spłaconych kredytów frankowych
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku potwierdza praktycznie ważną rzecz: spłacony kredyt frankowy nadal może być przedmiotem skutecznego sporu sądowego. W takich sprawach trzeba jednak starannie pokazać, po co kredytobiorcy potrzebują wyroku ustalającego nieważność umowy i jakie skutki prawne mają zostać dzięki temu uporządkowane.
Interes prawny nie znika tylko dlatego, że kredytobiorcy wykonali umowę do końca. Jeżeli bank pobierał świadczenia na podstawie umowy, której ważność jest kwestionowana, rozstrzygnięcie sądu pozwala przeciąć spór o podstawę tych świadczeń i otwiera drogę do właściwego rozliczenia stron.
Pełnomocnicy
Pomoc dla kredytobiorców CHF
Informacje dotyczące spraw związanych z kredytami powiązanymi z walutą obcą, w tym spraw spłaconych kredytów frankowych i rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy, zostały omówione w odrębnej sekcji: kredyty powiązane z walutą obcą.
Analiza spłaconego kredytu frankowego
W sprawach dotyczących spłaconych kredytów frankowych analizujemy przede wszystkim treść umowy, regulamin, aneksy, historię spłat, walutę poszczególnych świadczeń, sposób rozliczenia kredytu oraz to, czy mimo zakończenia spłaty istnieje interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy. Dopiero ocena pełnej dokumentacji pozwala ustalić, jakie roszczenia mogą przysługiwać wobec banku i jak powinno wyglądać rozliczenie po prawomocnym wyroku.
