Spory z bankami i kredytodawcami

Pożyczki pozabankowe

Sprawy dotyczące pożyczek pozabankowych mogą obejmować koszty i sposób rozliczenia umowy, kolejne refinansowania, wcześniejszą spłatę, a także roszczenia dochodzone przez pożyczkodawcę lub nabywcę wierzytelności. Zakres działania zależy przede wszystkim od tego, czy umowa jest nadal wykonywana, sprawa trafiła do sądu czy prowadzona jest już egzekucja.

Etap sprawy

Pożyczka w spłacie, windykacji i egzekucji

Innej oceny wymaga umowa, która jest nadal wykonywana, a innej roszczenie objęte pozwem, nakazem zapłaty lub egzekucją. Na każdym etapie punktem wyjścia są treść umowy, dokonane rozliczenia oraz dokument, na podstawie którego pożyczkodawca lub inny wierzyciel żąda zapłaty.

Pożyczka nadal spłacana

Przy trwającej umowie sprawdzamy wysokość udostępnionego finansowania, naliczone odsetki i koszty pozaodsetkowe, dokonane spłaty oraz sposób ustalenia aktualnego salda.

Refinansowanie i kolejne umowy

Przy przedłużeniu terminu spłaty lub zawieraniu kolejnych umów ustalamy sposób rozliczenia wcześniejszego zobowiązania i dodatkowych kosztów. Jeżeli do danej umowy mają zastosowanie art. 36b–36c u.k.k., uwzględniamy również przewidziane w nich zasady dotyczące kosztów naliczanych w okresie 120 dni.

Wezwanie, pozew lub nakaz zapłaty

Ustalamy, kto dochodzi należności, z jakiej umowy wywodzi roszczenie i jak obliczył jego wysokość. Przy korespondencji sądowej sprawdzamy również rodzaj postępowania, sposób doręczenia oraz termin na wniesienie właściwego środka zaskarżenia.

Egzekucja komornicza

Na etapie egzekucji najpierw ustalamy, jaki tytuł wykonawczy stanowi jej podstawę, jak przebiegało wcześniejsze postępowanie oraz kiedy i w jaki sposób doręczano pisma sądowe.

Koszty i rozliczenia

Koszty pożyczki i sposób ich rozliczenia

Kwota zobowiązania może obejmować nie tylko kapitał i odsetki, lecz także prowizje, opłaty oraz koszty usług dodatkowych. Sama wysokość kosztów nie przesądza jeszcze o ich niedopuszczalności. Trzeba ustalić ich podstawę, sposób przedstawienia w umowie oraz przepisy obowiązujące w czasie jej zawarcia.

Kwota oddana do dyspozycji konsumenta – ustalamy, jaka kwota została rzeczywiście udostępniona oraz czy koszty finansowania zostały prawidłowo oddzielone od całkowitej kwoty kredytu.

Koszty pozaodsetkowe – porównujemy prowizje, opłaty i inne koszty z ograniczeniami ustawowymi właściwymi dla daty i rodzaju konkretnej umowy.

Refinansowanie i odroczenie spłaty – przy umowach zawieranych w krótkich odstępach czasu sprawdzamy również sposób zastosowania zasad dotyczących sumowania kosztów kolejnych kredytów lub kosztów odroczenia spłaty.

Wcześniejsza spłata – jeżeli kredyt konsumencki został spłacony przed terminem, oceniamy rozliczenie całkowitego kosztu kredytu oraz kwotę zwróconą konsumentowi przez kredytodawcę.

Nie każda nieprawidłowość w kosztach oznacza zastosowanie sankcji kredytu darmowego. Jeżeli problem dotyczy obowiązków objętych art. 45 u.k.k., wymaga odrębnej oceny przesłanek
sankcji kredytu darmowego.

Windykacja i sąd

Gdy sprawa trafia do windykacji lub sądu

Wezwanie do zapłaty, pozew, nakaz zapłaty i zawiadomienie o egzekucji dotyczą różnych etapów dochodzenia roszczenia. Przed podjęciem działania ustalamy, kto jest wierzycielem, z czego wynika dochodzona kwota i jaki dokument stanowi podstawę żądania.

Wysokość roszczenia – zestawiamy żądaną kwotę z treścią umowy, wypłatą środków, dokonanymi spłatami, wypowiedzeniem oraz rozliczeniem przedstawionym przez wierzyciela.

Cesja wierzytelności – gdy roszczenia dochodzi fundusz lub inny nabywca wierzytelności, sprawdzamy dokumenty mające wykazać nabycie konkretnego długu i jego wysokość. Sama cesja nie pozbawia dłużnika zarzutów przysługujących mu wobec poprzedniego wierzyciela w zakresie wynikającym z przepisów kodeksu cywilnego.

Nakaz zapłaty – ustalamy, czy został wydany w postępowaniu upominawczym czy nakazowym. Od nakazu upominawczego wnosi się sprzeciw, a od nakazu wydanego w postępowaniu nakazowym – zarzuty. Termin wynika z rodzaju postępowania, sposobu doręczenia i pouczenia dołączonego do nakazu.

Weksel – jeżeli zabezpieczeniem pożyczki był weksel, oceniamy go łącznie z umową, deklaracją wekslową, sposobem wypełnienia oraz rozliczeniem zobowiązania.

Tytuł wykonawczy

Egzekucja i powództwo z art. 840 k.p.c.

Rozpoczęcie egzekucji nie oznacza, że w każdej sprawie możliwe jest ponowne zakwestionowanie samego długu. Zakres dostępnych środków zależy przede wszystkim od rodzaju tytułu wykonawczego, przebiegu wcześniejszego postępowania oraz podstaw, które powstały przed lub po wydaniu tytułu.

Powództwo z art. 840 k.p.c. pozwala żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności albo jej ograniczenia tylko w przypadkach określonych w tym przepisie. W przypadku tytułu opartego na orzeczeniu sądu nie jest ono środkiem służącym do ponownego rozpoznania zarzutów, które mogły zostać rozstrzygnięte w zakończonym postępowaniu.

Przebieg analizy

Jak wygląda analiza sprawy?

Dokumenty i aktualny etap sprawy

Analizę rozpoczynamy od dostępnej umowy i dokumentu pokazującego aktualną sytuację – na przykład wezwania do zapłaty, nakazu, pisma wierzyciela lub dokumentów dotyczących egzekucji.
Umowa i rozliczenie

Ustalamy kwotę udostępnionego finansowania, naliczone koszty, dokonane spłaty, sposób zakończenia lub wypowiedzenia umowy oraz wysokość pozostałego zobowiązania.
Roszczenie i terminy

Jeżeli sprawa znajduje się na etapie windykacji, postępowania sądowego lub egzekucji, sprawdzamy podstawę dochodzonego roszczenia, dokumenty wierzyciela oraz terminy istotne dla dalszego działania.
Możliwe dalsze działanie

Przedstawiamy wynik analizy, możliwe sposoby postępowania, związane z nimi koszty oraz ryzyka. Zakres dalszych czynności zależy od sytuacji konkretnej sprawy.

Dokumenty do analizy

Dokumenty potrzebne do wstępnej oceny

Na początku wystarczą dokumenty, które są obecnie dostępne. Ich zakres zależy przede wszystkim od etapu sprawy; po wstępnej weryfikacji można ustalić, jakie materiały wymagają uzupełnienia.

Umowa i załączniki

Umowa pożyczki, aneksy, regulamin, tabela opłat, formularz informacyjny oraz dokumenty dotyczące dodatkowych usług lub zabezpieczeń.

Wypłata, spłaty i saldo

Harmonogram, potwierdzenia wypłaty i spłat, zestawienie salda, rozliczenie wcześniejszej spłaty oraz dokumenty dotyczące refinansowania lub przedłużenia terminu spłaty.

Windykacja, sąd i egzekucja

Wezwania do zapłaty, dokumenty dotyczące cesji, pozew, nakaz zapłaty, pisma sądowe, dokumenty komornicze oraz weksel i deklaracja wekslowa, jeżeli występują w sprawie.

Najczęstsze pytania

Pożyczki pozabankowe – pytania i odpowiedzi

Co zrobić po otrzymaniu nakazu zapłaty?

Najpierw trzeba ustalić datę i sposób doręczenia nakazu, rodzaj postępowania oraz środek zaskarżenia wskazany w pouczeniu. W postępowaniu upominawczym od nakazu wnosi się sprzeciw, natomiast w postępowaniu nakazowym – zarzuty. Następnie można ocenić samo roszczenie, jego wysokość i dokumenty przedstawione przez wierzyciela.

Czy sprzedaż długu funduszowi oznacza, że trzeba zapłacić kwotę wskazaną w wezwaniu?

Nie przesądza o tym sama cesja wierzytelności. Trzeba ustalić, czy podmiot żądający zapłaty wykazał nabycie konkretnej wierzytelności, jaka jest jej wysokość oraz jakie zarzuty przysługiwały dłużnikowi wobec poprzedniego wierzyciela.

Czy weksel in blanco wyłącza możliwość obrony?

Nie. W sprawach wynikających z umowy zawartej z konsumentem weksel należy oceniać razem ze stosunkiem prawnym, który zabezpieczał. Analiza obejmuje między innymi umowę, deklarację wekslową, sposób wypełnienia weksla oraz wysokość zabezpieczonego zobowiązania.

Jak rozlicza się koszty po wcześniejszej spłacie pożyczki?

W przypadku wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, także wtedy, gdy zostały poniesione przed spłatą. Przy pełnej wcześniejszej spłacie kredytodawca powinien dokonać rozliczenia z konsumentem w terminie przewidzianym w ustawie.

Czy art. 840 k.p.c. pozwala zakwestionować każdy dług na etapie egzekucji?

Nie. Powództwo przeciwegzekucyjne można oprzeć tylko na podstawach wskazanych w art. 840 k.p.c. Zakres możliwych zarzutów zależy również od tego, jaki tytuł wykonawczy stanowi podstawę egzekucji i czy wcześniejsze postępowanie zakończyło się prawomocnym orzeczeniem sądu.