Zwolnienie ze składek ZUS i świadczenie postojowe – co rzeczywiście przewidziała ustawa COVID-19

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 została podpisana i weszła w życie w niezwykle krótkim czasie. Dla przedsiębiorców oznaczało to konieczność szybkiego odnalezienia się w nowych regulacjach – często niejednoznacznych i uchwalanych w trybie nadzwyczajnym.

Akt prawny z dnia 31 marca 2020 r. liczy ponad 90 stron i obejmuje przeszło 100 artykułów. Jego pełna treść dostępna jest pod poniższym linkiem:

Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. – COVID-19

W niniejszym wpisie skupiamy się wyłącznie na dwóch zagadnieniach, które w praktyce budziły najwięcej pytań: zwolnieniu z obowiązku opłacania składek ZUS oraz tzw. świadczeniu postojowym dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Dla ułatwienia, na końcu wpisu udostępniamy wyciąg z przepisów ustawy oraz wzory wniosków. W okresie publikacji wpisu serwisy ZUS były istotnie przeciążone, co utrudniało ich bieżące pobieranie.

Projekt ustawy a wersja ostateczna – istotna zmiana założeń

Projekt ustawy (druk sejmowy nr 299) przewidywał początkowo rozwiązanie, zgodnie z którym przedsiębiorca korzystający ze świadczenia postojowego nie mógł jednocześnie skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek ZUS.

Konstrukcja ta w praktyce prowadziła do sytuacji, w której jednorazowe świadczenie w wysokości ok. 2 000 zł było w znacznej części konsumowane przez obowiązek zapłaty składek, co znacząco ograniczało realny efekt pomocowy.

Zwolnienie ze składek ZUS – art. 31zo ustawy

Na wniosek osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek należnych za okres od 1 marca do 31 maja 2020 r., pod warunkiem spełnienia ustawowych kryteriów.

Zgodnie z ustawą ze zwolnienia mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy:

  • prowadzili działalność przed 1 lutego 2020 r.,
  • opłacali składki wyłącznie na własne ubezpieczenia,
  • osiągnęli przychód nieprzekraczający 300% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia,
  • złożyli stosowny wniosek do ZUS.

Ustawa w wersji uchwalonej nie wprowadziła już wyłączenia polegającego na zakazie łączenia zwolnienia z ZUS ze świadczeniem postojowym. Było to jedno z istotniejszych doprecyzowań względem projektu.

Świadczenie postojowe – art. 15zq ustawy

Świadczenie postojowe przysługuje osobom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą, które w następstwie COVID-19 odnotowały przestój w działalności oraz nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu.

Ustawa przewidziała dwa podstawowe przypadki:

  • spadek przychodu o co najmniej 15% przy braku zawieszenia działalności,
  • zawieszenie działalności po 31 stycznia 2020 r.

W obu przypadkach obowiązuje limit przychodowy odnoszący się do przeciętnego wynagrodzenia.

Zwolnienie z ZUS i świadczenie postojowe – łącznie

W aktualnym brzmieniu ustawy możliwe jest jednoczesne skorzystanie ze zwolnienia z opłacania składek ZUS oraz ze świadczenia postojowego, o ile spełnione są odrębne przesłanki każdego z tych instrumentów.

Konstrukcja przepisów, uchwalonych w warunkach kryzysowych, wymagała każdorazowo indywidualnej analizy sytuacji przedsiębiorcy – zarówno pod kątem przychodu, jak i tytułów ubezpieczenia.

Materiały do pobrania

Poniżej udostępniamy przygotowane przez kancelarię materiały pomocnicze:

Kontakt z Kancelarią

+48 696 438 993
kancelaria@brodniccy.pl
Formularz kontaktowy
Tagi
Edyta Cedrowska
Edyta Cedrowska
Artykuły: 78

Brak komentarzy

Dodaj komentarz

    • Ustawa nie przewiduje wyjątku w postaci podlegania ubezpieczeniom społecznym z innych tytułów wobec osób prowadzących jednoosobową DG, które chcą skorzystać ze zwolnienia ZUS. Wobec tego należy przyjąć, że przedsiębiorca (np. zatrudniony na podstawie umowy o pracę) może skorzystać ze zwolnienia składek ZUS, o ile spełnia pozostałe przesłanki, o których mowa w przepisie.

      Ustawa natomiast wyraźnie zastrzega w przypadku świadczeń postojowych, że przedsiębiorca nie może się o nie ubiegać, jeżeli podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu.

    • Art. 15zq ustawy mówi o osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych.

      Definicja osoby prowadzącej pozarolniczą DG znajduje się w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

      Zgodnie z art. 8 ust. 6 za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:
      1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców,
      2) twórcę i artystę;
      3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:
      a) w rozumieniu przepisów ozryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
      b) z której przychody są przychodami zdziałalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      4) wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej;
      4a) akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług;
      5) osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół,

      Wobec powyższego uważam, że świadczenie należy się każdemu wspólnikowi z osobna.

  3. Ograniczała się Pani w artykule do samozatrudnionych płacących składki wyłącznie za siebie. A co z mikroprzedsiebiorcą zatrudniającym do 9 osób? Czy może skorzystać ze zwolnienia ZUS A jednocześnie z dofinansowania do pensji?

    • Czy ma Pani na myśli dofinansowanie do wynagrodzeń czy świadczenie postojowe? Post dotyczył świadczeń postojowych, więc zakładam, że o nie chodzi.

      Jeżeli chodzi o mikroprzedsiębiorców, to przepis mówi o płatniku składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, czyli np. przedsiębiorca + 8 osób, które zatrudnia. Proszę zwrócić uwagę, że w przepisie jest wprowadzony warunek ilości osób zgłoszonych do ubezpieczeń, a nie ilości osób zatrudnionych. Mikroprzedsiębiorcę zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r.

      Co do świadczenia postojowego to niestety jest jeden wielki galimatias.

      Zgodnie z art. 15zq. przysługuje ono osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą. Ustawa nie przewiduje wyłączeń w postaci przedsiębiorców, którzy zatrudniają pracowników. Mikroprzedsiębiorca to również osoba prowadząca pozarolniczą działalność gosp. Osoba zatrudniająca jednego pracownika to nadal osoba prowadząca pozarolniczą DG, a o niej jest mowa w przepisie. Co więcej w przepisie nie ma wymogu (tak jak jest np. w przypadku zwolnienia z opłacania składek ZUS), by przedsiębiorca „opłacał składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne”. W przepisach nie ma również mowy o osobie „samozatrudnionej”. Stąd też przychylałabym się do tego, że osoba zatrudniająca pracowników (mikroprzedsiębiorca) również może ubiegać się o świadczenie postojowe.

      Faktycznie jednak, strona ZUS (która oczywiście nie stanowi dla mnie wykładni prawa) pisze o „samozatrudnionym”, strona rządowa również tak podaje, również w mediach mówi się o „samozatrudnionym”…

  5. Czy jeśli dopiero od 1.04.2020 mam status samozatrudnionej (pracownikowi umowa skończyła się z końcem marca) to mogę starać się o świadczenie postojowe? Czy jest gdzieś napisane od kiedy należy być samozatrudnionym?

    • Osobie prowadzącej pozarolnicza działalność gospodarczą świadczenie postojowe przysługuje jeżeli rozpoczęła prowadzenie działalności przed dniem 1 lutego 2020 r., czyli najpóźniej 31 stycznia.

  6. Mam pytanie: jeśli mamy 2.4. składam wniosek o zwolnienie z zusu (za marzec, kwiecień, maj) i muszę oświadczyć, że „w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek osiągnąłem przychód z prowadzenia działalności gosp. … zł.
    To ten zapis tyczy się marca czy lutego? Moim zdaniem marca, ale dlaczego jest/było podawane, że przychód w lutym nie może być wyższy niż te 15 681zł?
    Dziękuję za odp.

    • Chodzi o przychód z marca (przychód uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek).
      Kojarzy Pani z lutym, dlatego że taki zapis był w projekcie 🙂

  7. Jeżeli zatrudniam 1 osobę to mogę a przychód w marcu był o 25% niższy niż w lutym i mniejszy niż 300% średniej pensji to mogę jednocześnie :

    a) uzyskać zwolnienie ze składek ZUS za siebie i pracownika
    b) otrzymać jednorazowe świadczenie postojowe dla siebie
    c) zgłosić wniosek do UP o dofinansowanie samej pensji pracownika

    Czy dobrze to rozumiem?

    • Jeżeli pozostałe przesłanki określone w przepisach zostały spełnione, to uważam, że może Pan ubiegać się o zwolnienie z ZUS, świadczenie postojowe dla przedsiębiorcy i dofinansownie do wynagrodzenia pracownika. W kwestii dopłat do pensji pracowników jest przede wszystkim zastrzeżenie, dotyczące tego, że pracodawca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych.

  8. Jak traktuje się spółkę cywilną, gdzie jest 7 pracowników zgłoszonych do ubezpieczeń i dwóch wspólników (udziały równe po 50%), przychód w lutym całek spółki 23 00 zł. (Niecałe 12 tys. na wspólnika). W marcu spadek przychodów o ponad 50%. Od kwietnia odgórny zakaz otwarcia (salon fryzjerski). Czy możemy wnioskować o zwolnienie ze składek ZUS, a każdy ze wspólników o postojowe świadczenie?

  9. Świadczenie postojowe osoby prowadzącej jednoosobową DG. Co oznacza warunek „nie podlega ubezpieczeniom społ.z innego tytułu”? Wiadomo, że wyklucza to zatrudnienie naszej osoby na umowę o pracę, bo jako pracownik podlega ubezpieczeniom – płatnik-pracodawca płaci je.
    A jeśli ta osoba jest emerytem – to „podlega ubezp.z innego tytułu”? A jeśli pobiera nauczycielskie świadczenie kompensacyjne?
    Zwracam uwagę, że NŚK nie jest traktowane jak emerytura, bo osoba taka musi płacić wszystkie składki ZUS, nie tylko ub.zdrowotne.

  10. Dzień dobry. Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą. Czy mogę ubiegać się o świadczenie postojowe?
    W miesiącu lutym nie miałam przychodów z prowadzenia działalności z powodu zwolnienie lekarskiego trwającego 1,5 miesiąca. Otrzymałam świadczenie chorobowe z ZUS za ten okres. Czy w moim przypadku mam podać przychód z wcześniejszych miesięcy -kiedy pracowałam,byłby to styczeń? dziękuję

  11. Jaki jest termin złożenia wniosków o zwolnienie z płacenia ZUS za marzec kwiecień maj? Czy trzeba go złożyć przed 15.04 by uniknąć płatności już składek za marzec lub przed 10.04 przy osobie prowadzącej działalność ?