Wyrok przeciwko Santander Consumer Bank – prawomocne rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

Sprawa była już wcześniej opisywana na blogu kancelarii po wydaniu wyroku przez sąd I instancji. Postępowanie należało jednak do bardziej złożonych, zarówno pod względem konstrukcji umowy, jak i podnoszonych przez bank zarzutów procesowych.

Dlaczego sprawa była szczególnie wymagająca

W toku postępowania bank podnosił argumenty, które w praktyce pojawiają się również w innych sprawach frankowych, jednak w tej konkretnej konfiguracji wymagały one szczegółowej analizy.

• umowa przewidywała zastosowanie kursu ustalanego przez bank przy wypłacie kredytu, natomiast przy spłacie odwoływała się do kursu sprzedaży NBP, co wpływało bezpośrednio na saldo zadłużenia oraz wysokość rat;
• bank kwestionował status konsumenta kredytobiorców, wskazując, że część nieruchomości była w późniejszym okresie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.

Oba te zagadnienia były przedmiotem szczegółowych rozważań sądu odwoławczego.

Stanowisko Sądu Apelacyjnego

Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku w całości. W ustnym uzasadnieniu – przedstawionym szczegółowo podczas ogłoszenia wyroku – sąd wskazał, że bank zaoferował kredyt złotowy, który następnie został przeliczony na walutę obcą według kursu kupna ustalanego jednostronnie przez bank.

Mechanizm ten miał bezpośredni wpływ na wysokość zobowiązania kredytobiorców, w tym zarówno na wysokość rat kapitałowych, jak i odsetkowych. Kluczowe znaczenie miało również to, że zapis umowy dotyczący kursu kupna stosowanego przy wypłacie kredytu nie mógł zostać wyeliminowany bez naruszenia istoty całej umowy.

Pomimo złożenia przez kredytobiorców pisemnych oświadczeń dotyczących świadomości ryzyka kursowego, sąd uznał, że ryzyko to nie zostało przedstawione w sposób pełny, rzetelny i umożliwiający realną ocenę skutków ekonomicznych umowy.

Sąd podkreślił również, że umowa miała charakter blankietowy i powtarzalny, stanowiąc wzorzec umowny, który nie podlegał indywidualnym negocjacjom. W ocenie sądu sposób działania banku naruszał standard lojalności wobec konsumentów.

Wyrok ten wpisuje się w utrwalającą się linię orzeczniczą sądów apelacyjnych, które coraz wyraźniej akcentują znaczenie rzetelnego informowania konsumentów o mechanizmach walutowych oraz rzeczywistym ryzyku ekonomicznym związanym z kredytami powiązanymi z walutą obcą.